д-а [da], intrans. არის, აქვს; есть, имеется, имеет; is, has. perf. хилъар.

абар [abar] trans. [შე]კერვა ([შე]კერაგს, კერავს); шить, сшить; to sew.

абан [abã] trans. ინფინიტივია მასდარისთვის; инфинитив для масдара; is an infinitive for the gerund абар.

абино [abinô] particip. შეკერილი; [с]шитый; sewed.

абжонтӏ [abžõt'] дд უზხანგი, ავჟანდა; стремя; stirrup.

абжонтӏицӏин [abžõt'ic'ĩ] უუზანგოებ[დ]; без стремян; without stirrup.

абр [abr] дд დანაწონი, საჭარბი; довесок (для уравнения весов); weight for balancing the scales.

абуйни [abujnî] particip. 1. შესაკერი; то, что надо сшить; sth to be sewed 2. მკერავი; шьющий, портной, портниха; sewer.

д-абцӏар [dabc'ar] trans. [გამო]ცნობა ([გამოი]ცნობს), ცნობა (იცნობს); узнать, узнавать, знать, угадать, угадывать; to know (knows).

д-абцӏан [dabc'ã] trans. ინფინიტივია მასდარისთვის; инфинитив для масдара; is an infinitive for the gerund д-абцӏар.

д-абцӏини [dabc'inî], дабцӏино [dabc'inô] particip. ნაცნობი; знакомый, known.

д-абцӏмакӏар [dabc'mak'ar] intrans. [გამო]ცნობა ([გამოი]ცნობს); мочь узнать, отгадать; to guess (will guess).

д-абцӏуйни [dabc'ujnî] particip. 1. გასაცნობი, ის, ვინც, ან რაც უნდა გაიცნონ; тот, с кем или с чем предстоит познакомиться; sb/sth to be intro-duced with 2. ის, ვინც უნდა გაიცნოს; тот, кому предстоит познакомиться sb who is going to introduce.

дабцӏхов [dabc'xou̯]¹ дд ნაცნობი; знакомый, знакомец; acquantance, friend.

дабцӏхов [dabc'xou̯]² вб მცნობი (ცხვრისა და ბატკნისა); имеющий дар запоминать и разбирать овец и их ягнят; а person who can distinguish sheep and lamb.

дагдалар [dagdalar] intrans. დანახვება (დაენახვება), [მო]ჩვენება; показаться; to appear.

дагар [dagar] intrans. დანახვა (დაინახავს); увидеть; to see (will see). imp. гуар.

даган [dagã] intrans. ინფინიტივია მასდარისთვის; инфинитив для масдаpa; is an infinitive for the gerund leash дагар.

дагцӏин [dagc'ĩ] უნახავი, უნახავად; невиданный, нe видев; unseen, without seeing.

даглайла [daglai̯laː] д დანახვის საშუალება; возможность быть увиденным; a chance for seeing sb/sth.

даглайни [daglai̯nî] particip. სანახავი, დასანახი; то, что можно увидеть; sb/sth to be seen.

47

აგრილბა|დ|ალარ agrilba|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. აგრილება („ა)გრილდება)

[с1делаться прохладным, Гс1делаться прохладно to fall temperature (tempe-

აგრილბა|დ|)არ agrilbald|ar გრდმ. прх. trans. გაგრილება (გააგრილებს) охладить 10

უსრ. несов. imp. გრილბა|დ|არ grilbald|ar.

აგურ, აგვირ იი авиг, agvir jj აგური кирпич brick. ბაცბივ ზორაიში დუვ

ადგილ იი adgil jj ადგილი Место place. 6უნავ ღაზეიჩრ (ღაზიჩრ) აიდგლე!ჰ!

ადმიანღქ, ადმIი)ენღე, ადმინღქ айтапуё, айтГПепуё, მძიიი10/ ადა-

მიანური, ადამიანისებური человеческий, человекообразный human. ჰაც–

ხუხ ადამიანღქ ცომ ჰევოლრ – მაგას ადამიანური არაფერი სცხია.

ადმიანღე9, ადმIი1ენღეშ, ადმინღეშ admianye$, adm[ilenyeS, admin-ye$

ზენს. нареч. adv. ადამიანურად по-человечески humanly. დახეჰგ seeded, ად-

იცხოვროს, თუ არა და, დაიკარგოს | დაიწვას!.

ადმია, ადმი!ქ დდ admid, მძIიIIIC dd ადამიანი человек man, person. სტაკა”ჟ

ადამიპ დაე, ფსტუინო — მამაკაციც ადამიანია და დედაკაციცტ.

ადმი"ლობ დ admi"lob d ადამიანობა человечность humanity. ადმი'ლობ ო და,

ადო კატ ვბ; იდ adokat vb; jd ადვოკატი адвокат barrister, solicitor. სქ მეზობელ

ადოკატ ვარ — ჩემი მეზობელი ადგოკატი იყო. იხ. CM. sce გექილ vekil.

დავარ” d|avar' გრდუვ. непрх. intrans. დაკარგვა („და1ი კარგება) [потеряться to lose.

ყოველ დენი ტათებ დაუვე Umaaml3l – ყოველ დღე ფული მეკარგება; “უხუკ

48

@@@ 51 @@@

დავარ” djavar’ გრდოვ. მრ. непрх. мн. intrans. pl. |და)ხოცვა ((და1იხოცება) погибать,

умирать, убиваться, умерщвляться to die. ბუჰლო!პ! დოუვ ნახ დავძ — ომში

დავა djavd' გრდუვ. непрх. intrans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для Mac-

дара is an infinitive for the gerund დავარ djavar'. სუინი იეწეს იავა ისერქ! —

დავა“ djava’ გრდუვ. непрх. intrans. ინფინიტივია მასდარისთვის ИНфинитив для мас-

дара is an infinitive for the gerund დავარ” djavar?, ბავანი gp შუ, მიჩ

დჯავ|დIარ” djav|d|ar' გრდმ. прх. trans. დაკარგვა (დაკარგავს) [molTepaTs to lose. ე

დავ|დ(არ”: დერ დ|ავ|დ|არ djav|d|ar’: ხშძიL d|av|d|ar გრდმ. прх. trans. მუც-

ლის მო შლა მუცელს მოიშლის), |ბავშვის დაკარგვა! абортировать (себя) to

მოიშალა. შდრ. cp. comp. olsg|als: ჩუ იIავ|იარ jlavljlar: 60 1I2VI1I მ.

ჩუ იჯავ|იIარ შს )|2VIIIმIX გრდმ. mx. თაია. მუცლის მოშლა (მოიშლის) аборти-

ровать (себя) to abort (herself). ფსტუძჩოვ ჩუ იავიიქ — ქალმა მუცელი дспо-

os.

დ|ავ–დ|აკარ d|av-d|akar გრდუვ. непрх. intrans. |გა1დაკარგვა ((გა1დაიკარგება) (II0I–

теряться, исчезнуть, пропасть to disappear, to vanish, to loose. ას მაძც ჰათხ–

ჰათხ ვუიტას, დაჰ ბავ-ბაკინრ ვაჟარ! — მე მაინც წინ მივიწევ, დაკარგულო

ძმებო! (აბრ. ბართიშვილი); აფსტარლორქ ჰალ ბახოშ კარტუიფლენ ბავ-

ბაკარ ხეცე — მიწიდან ამოღებისას კარტოფილმა დაკარგვა იცის.

დIავ|დIარ” ძ 2VIძIმX" გრდმ. прх. rans. 1. |და1კარგვა ((და1კარგავს) ГпоТтерять to lose.

დონ ბავბინას — ცხენი დავკარგე; ქორთრ ბავბინას — თავი დავკარგე, არაფრის

თავი არა მაქვს. д. გადატ. перен. fig. აბორტის გაკეთება сделать аборт to make

abortion. m ფსტუძოვ დუიხტრეცძ ბჯდერ დავდიქ — იმ ქალმა ექიმთან აბორ–

ტი გაიკეთა |ბავშვი დაკარგა).

დავ|დIარ” djav|d|ar’ გრდმ. მრ. прх. MH. trans. pl. ხოცვა (ხოცავს), კვლა убивать, pe-

зать to Kill. ჯამახ ჟე დავდპლათერ — ქელეხში ცხვრებს ხოცავდნენ ხოლმე.

49

@@@ 52 @@@

ავპჩავა 0 avacava j ავანჩავანი, თავი და ბოლო, ასავალ–დასავალი, ამბავი, ამა თუ

იმ სა ქმის ვითარება состояние того или иного дела the beginning and the end,

news, condition of this or that matter. ჰაცხუძ ავაჩავპ ცო იელ სონ bop — ds gobo

wlsglcologba djav|d|iend’ მიმღ. прич. particip. დაკარგული (ის, ვინც, ან რაც დაი–

კარგა) потерянный 10st. ოვუს დავდიენრ ჟაგნრ სონ ჰალ Бой — მის მიერ

დIავ|დჩიენრ” d|av|d|iend” მიმღ. 96. прич. мн. particip. pl. დახოცილი убитые killed.

დჯავინრ' djavind' მიმღ. прич. particip. და კარგული потерянный lost. იავინრ დრო =

დავინრ” d|avind® მიმღ. მრ. прич. мн. particip. pl. დახოცილი убитые murdered. ბავინრ

599$ оо avsd jj ავშანი, აბზინდა степная полынь Absinth, Artemisia. ჟენაინრ

ავშრი ი aVSri j ქრ. мн. pl. ავშარა недоуздок halter. დონევ ავშრი იავიიენრ – ცხენს

ა ხარ azar ძვ. уст. old ათასი тысяча thousand. აზხარ ჯირგო!პ! დაილდალო!ჰ! – ათას

ჭირს დაეღწეოდე (ასე ანუგეშებენ ავადმყოფს). იხ. CM. see ათას atas.

აზატ ვბ; იდ azat vb; jd აზატი, გადასახადისგან თავისუფალი მოქალაქე свобод-

ный от податей гражданин citizen free from taxes. ბაცბილო!ჰ |) ქადგური დარ

5%5 оо azat|d|ar გრდმ. прх. trans. გადასახადისგან გათავისუფლება (გაათავი–

სუფლ ებს) освобождать, освободить OT податей to make free from taxes.

50

@@@ 53 @@@

აზიაც კი ბ aziacki ხ 34. мн. pl. აზიური ფეხსაცმელი азиатская обувь Asian shoes.

ათ|დ|ალარ 2(ძ 212L გრდუვ. непрх. intrans. დაბეჟვა ((და1იბეჟება), დაბეგვა [CIMATBCS

ათარ atar გრდმ. прх. trans. [os1bsgss; ბეგვა толочь, дробить, раздробить to pestle,

to batter. со gals ბო ათრ — ის ნიორს ნაყავს; ოვარ არაყ დახკ ვორი sod — მათ

ათას atas ათასი тысяча thousand. ბაბუიგო!ჰ! ათას ჟე დარ – პაპას ათასი ცხვარი

ჰყავდა. იხ. CM. sce ა ხარ azar.

ათინრ atind მიმღ. прич. particip. დანაყილი истолчённый pestled. ათინრ ტუმ — და–

ათ–პაპი ბდ at-papi bd dsds-3s3s[6o], წინაპრები предки ancestors. ვაი ათ–პაპიგრ

ვუღ–ვაუკას — ჩვენს მამა–პაპათ ვუხმობ (ვეხმიანები) (ა. ბერთლანი).

ათუინი atujni მიმღ. прич. particip. 1. დასანაყავი то, что надо толочь sth to be pestled.

sor abe ცომი დაგეგე ვაიგო!პ!? — დასანაყავი აღარა გვაქვს რა? 2. მნაყველი

тот, кто толчёт a person who pestles. sor 96 Зо დუვ და, ათუინი ვუმ (უმ) დაპე

ათქვლეფა|დ|არ atkvlepa|d|ar გრდმ. mepx. trans. ა(მო|თქვლეფა (ამოთქვლეფს)

ათწძ atci დაუნაყავი, დაუნაყავად нетолчённый not pestled, without pestling.

sob[@] 21XI 6| excl. ერგ. ob. 20L. CM. erg. sce თხო. 1X0. ათხ რ! ჟე იცნათხ — ჩვენ ცხვარი

გიქიდერთ:·

დათხარ' ძე მ(X9L გრდუვ. непрх. intrans. ტირილი (ტირის) плакать to сту. თხქ ბჯდერ

ანიძი).

3%

51

@@@ 54 @@@

დათხარ” ძ2(X8L” გრდუვ. непрх. intrans. წყლის, თოვლის ჩამოდინება капать, течь to

fall water, raindrops, snowflakes. ყარ იათხ – წვიმს | წვიმა იღვრება, ტირის;

მარჯ მოც ლავ sob! — რა ძალიან თოვს!

დ|ათხსათხარ dlatxsatxar გრდუვ. იიი inva. წატირება (წაიტირებს) მცირედ ПО-

плакать 10 shed a few tears. დათხსათხი'ნე ბჯდერ, ქაშეც დაპა ატძ – წაიტირა

ბავშვმა და მალევე გაჩუმდა.

დ|ათხ|დ|არ ძ|26Xძ|2X გრდმ. прх. tans. 1. ატირება (ატირებს) заставлять плакать 10

make someone cry. ე ბჯდრივ ვაშIბ1 დათხოდრ – ეს ბავშვები ერთმანეთს

ატირებენ. 2. დატირება (დაიტირებს) оплакивать tO mourn. დაპ მალვალძ-

ცისტ... Jf ძოლი ლეპიოშ, ებე იათხიოშ, ებე დეკარიოშ – დავიღალე აკი

თქვენი ძვლების კრეფით, ამათი დატირებით, ამათი დათვლით (ა. ბერთლანი).

სრ. сов. perf. დეთხ|დ(არ djetx|d|ar.

დ|ათხილა დდ d|atxila dd სატირალი, ტირილის (დატირების) დრო და ადგილი

место и время для оплакивания кого-л. place and time for crying, weeping.

თხა დათხილაიხი ლიასრ ღუინგ — დღეს სატირალში ვარ წასასვლელი.

დჯათხინი ძ|მ(XIV1 მიმღ. прич. particip. მტირალი; წყალი, რომელიც იღვრება; თოვლი,

რომელიც მოდის плачущий; льющийся; падающий |C небес] weeper, water

that is being poured, snow that is falling down.

есь! djatar’ გრდმ. прх. trans. შეწვა (19917 3531), (გამოცხობა Гпо]жарить, [ис!-

печь to fry, to bake. ქოთამ დათოს — ქათამს ვწვავ.

lsd’ djatar’ გრდმ. აგდებ. прх. пренебр. trans. by т. Г. გარტემა ударить to strike, to give

a slap. უჩიტლეს 33 Po დათი ვაჟენ — მასწავლებელმა ერთი სილა

გაარტყა ვაჟას.

დჯათინრ“ d|atind' მიმღ. прич. particip. J ემწვარი жареный, испечённый fried, roa-sted.

სო დათინრ დეწრიკაც ვასრ — მე შემწვრის მოყვარული ვარ; ათხ ბა–თინრ წოდ

Вод сос ds — ჩვენი შემწვარი მწვადი გემრიელია.

დათინრ” [а пб” მიმდ. აგდებ. прич. пренебр. partcip. by т. #1. ნაკრავი, გარტყმული,

ის, რაც ჰ კრეს ударенный, TO, что (чем) ударили struck, doused, sth to be hit.

უჩიტლეს დათინრ ტარრ ტყოს დაკოდა ვაჟენ — მასწავლებლის გარტყმული

სილა კიდევ ახსოვს ვაჟას. 2. ნაკრავი, გარტყმული, ის, ვისაც, ან რასაც ჰკრეს

ударенный, TO, кого (что) ударили hit, sb/sth that was hit. ესე წევაღ?2 ვაჟა,

უჩიტლეს ტარრ დათინრ – აქა ზის ვაჟა, მასწავლებლის სილაგარტყმული.

52

@@@ 55 @@@

დათწძ Час! გამოუმცხვარი, შეუწვავი, უმი неиспечённый, сырой raw, unco-

0L0ძ. ე მაჭკატ დათწძ« და — ეს მაჭკატი გამოუმცხვარია.

so afi აი BOT here, look. აი ისე|პ), აი соо 3] — აი აქ, აი იქ; აი ღაზქ მაივი! — აი კარ-

გი პური!

აითაცრ დდ (3% იდ) 2I(270 dd (vb; id) ნათლია крёстный отец, крёстная мать,

восприемник, восприемница godparent. $3 ბჯადრქ აითაცრ ვასრ – სამი ბავ–

შვის ნათლია ვარ.

fsa d[ajli ლამის, კინაღამ вот-вот nearly, almost. ე ჯიგრ აჰრ დაილი დოკ —

ეს ჯიგო ლამის წაიქცეს.

აიმრიკ დ ajmrik d მიტკალი митКаль calico. თხე დროჰ დუვ აბორ აიმრიკქ

ქაირცხი – ადრე ბევრს კერავდნენ მიტკლის სამოსს.

–აინრ -ajnd 1. სხვათა სიტყვის ნაწილა კი –ო частица косвенной речи мол par-

ticle which points other people’s words. ჰალ თაგდინასაინრ – გავაკეთეო;

ოვუს ალინუინრ — მას უთქვამსო. 2. თანდ. послел. prep. –თგის ДЛЯ for (მოითხოვს

მიცემითსა და გარდაქტცევით ბრუნვებს требует дательного и трансформа-

тивного падежей a which requires dative and transformative cases). ხალუინი

დახნონაინრ |6Iეირთვა იოლ ქპექიარ დეწე – საზამთროდ საქონლისთვის

ბლომად თივის დამზადებაა საჭირო; ვენენაინრ შივ ქოცრ იცნას — ©8°-

ტყავედ ფეხზე მყოფ ცხვარს; pes დელუღაინრ დუკ §აიპკი დეცქ ქალ–

ლედ) სხვადასხვა ბალახს კრეფდა მაკა. 3. თანდ. послел. prep. -თვის ЧТОбы for (ინ–

ფინიტივთან აძლიერებს მნიშვნელობას с инфинитивом усиливает значение

it strengthens the meaning with the infinitive). 3sbsbsaba ქჰექლათხ — საცხოვ–

სათვის; დასათრობად, დათრობისათვის; დაყანაინრ — საჯმელად, ჭამისათვის.

1. ხმაბაძვით სიტყვებთან აწარმოებს %9Бо| обо |; со звукоподражательными

словами образует наречие it forms adverb with the words characterized by

53

@@@ 56 @@@

onomatopea. ტყივ წუვაინრ თილ“ სოხი — ტყვიამ წუილით ჩამიარა; bef ტყა–

პაინრ ვეთძ — ხე ტყაპანით დავარდა; ხი რაკრაკაინრ დუ9იტე — წყალი რაკ-

რაკით მიდის.

ათგრშება|დ|არ ajgriebald|ar გრდმ. перех. trans. ანგარიში (იანგარიშებს) | II0/LI –

считать to calculate. ოვუს ტათებ აინგრშებადო — ის ფულს ანგარიშობს.

ათგრშება|დ|პ ajgrsebald|d გრდმ. перех. trans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфи-

нитив для масдара is an infinitive for the gerund აძგრშება|დ|არ ajgrie-

აიპრალ, აიპრელ ბდ ajpral, ajprel bd აპრილი апрель April. ტცენეხ აიპრალ

იყო.

ა0პყIდ|ისარ ajpq|dlisar გრდოვ. непрх. intrans. ჩაფლობა (ნაეფლობა), გაჭედვა увяз-

нуть, застрять to stick. ლაფლო!პ!) ურუმ აიპყბისურ — ტალახში ურემი ეფ–

ლობოდა. იხ. CM. see დჯისარ djisar.

лени (для ребёнка) в значении nodora knees (to sit a child on). აირ პე მე

აირქელ ვბ ajrkel vb არქიელი архиерей bishop. აირქელ dnd hs ვავოფხე ვარ

50 ბდ ajrl bd ყოჩი, ერკემალი баран производитель ram. სტაბო!ჰ! ჟელრ

времени и пространстве тишина silence spread in time and space. გოგხეცს

აიტნო და — ირგვლივ ყველგან სიჩუმეა. იხ. CM. see ატოლ atol.

590 35 21LV8 იღბლიანი, ბედნიერი везучий, счастливый happy. ჰამინაცე ლეცგ

აიტვქ ხილა — ყველასაც უნდა, იღბლიანი (ბედნიერი) რომ იყოს. იხ. CM. §6C ატ–

ი 8 ativ.

54

@@@ 57 @@@

აიტვეწძ ajtvect უიღბლო!დ! без счастья unlucky. ნახვ აიტვეწ« ალრ, მაცნე

აიქმობ დ ajkmob ძ ექიმობა, მკურნალობა врачевание, лечение treatment. ე

$046 ბდ 2101 ხძ სიპი ქვა, ფიქალი шифер, сланец smooth stone, shale. ლამოI3!

529) а]$ГО] ერგ. იხ. Эрг. см. erg. see შუ Su.

აიხნი დ ajxni а ნართი пряжа, прядь yarn. ბაცბა ფსტეივ ჩხძდრწ აიხნგ დუვ

აიხნთ დდ ajxnd dd მოხნული, ნახნავი ВСПпаханный, пашня ploughed. წყეწყ აიხნრ

sada დდ ajhi dd ნაწლავი кишка intestine. ჟელრეჩო! აიპი ზორაიში დახე და —

აკაკ დდ akak dd ა კაკი (ხე) каркас, крапивное дерево Akaki (tree). აკკი საყ-

ა კამ ზი ი akamzi 1 34. мн. pl. ხალიჩის საბეჯი დაზხგა станок для заготавливания

ковров carpet weaving loom.

ა კარ akar გრდუვ. непрх. intrans. ცვენა (ცვივა) опадать, спадать to fall off. მახგო–

რქდა!ჰ! ვორ ზორაიშგ აიკი — ქარისაგან ვაშლი ძალიან ცვივა. სრ. cos. perf. ©lg-

კარ d|ekar.

ა კ.დIარ ak|d|ar' გრდმ. прх. trans. ჩამოყრა (ყრის) сбрасывать to throw down. ბზდრივ

ხენმაქრქ ვორი აკოდრ — ბავშვები ხიდან ვაშლ!ებ!ს ყრიან. სრ. 008. perf. დეკ–

ols’ ძ|0LIძმL'.

აკIდ(არ” ak|d|ar’ გრდმ. прх. trans. კანკალი (აკანკალებს), კავკავი трястись, дрожать

to tremble. ფშელოვ აკოვრ ე კნათ — სიცივე აკანკალებს აძ ბიჯს. სრ. сов. perf.

დIეკ(დარ” d|ek|d|ar?.

დIაკარ d|akar გრდოვ. непрх. питань. წვა (იწვის) гореть to burn. დოს დაკურ — შეშა

55

@@@ 58 @@@

დ|აკ|დ|არ ძ|მXIძ9X გრდმ. прх. trans. დაწვა (დაწვავს) жечь, сжигать to burn. სუინ

©fs 3lcl$ ძ|2LIძI8 გრდმ. იიX trans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для мас-

дара is an infinitive for the gerund დ|აკ|დ|არ ძ|მLIძ|მI. Es gogo obo თხილლას,

ა კვა დდ akva dd ა კვანი колыбель, люлька cradle. ნანას სე იაშქ 338° თერქდორ

აკიდრ დდ akido dd » კიდო СВЯЗКа (кистей винограда) a bunch of grapes. ქაინ–

აკIდ|ითარ ak|d|itar გრდმ. прх. trans. ყრევინება (აყრევინებს) заставить падать, сби-

вать, сбрасывать to shake out. კნათივ დუვ კაკალ აკიითრ — ბიჭები ბევრ

ა ბა დIარ aklebald|ar „д. прх. trans. ა ბა (აი ბს) разгромить to de-

კლე“ “დ გრდ კლე კლე

აიკლო.

აკმათზლობ იი akmajzlob jj აკაზმულობა, შეკაზმულობა copys, убор (для ло-

шади) harness. სე დონგო!ჰ!) ღაზქ აკმათზლობ ია — ჩემს ცხენს კარგი აკაზ-

მულობა აქვს.

აკIდ|უინი ak|d|ujni მიმღ. прич. particip. მთრთოლვარე, აკანკალებული трепещу-

щий, трясущийся, заставляющий трястись doddering, shivery. ა კბუინი

ხი.

და კუინი djakujni მიმდ. прич. particip. ის, რაც იწვის TO, что горит something that is

being burnt.

დაკ|დIუინი ძ(მLIძVII01 მიმღ. прич. particip. ის, რაც დასაწვავია ТО, ЧТО следует

(можно) жечь sth to be burnt.

ls 3d ძ|მLთ დაუწვავი недогоревший NOt burnt. ე დაჩხარ დაკწძ და – ეს ჩინ–

SO alo’ 3 ედნიერი Счастливый happy.

56

@@@ 59 @@@

ალრ” იი 910” jj ალო земля, намеченная для распашки forest cut for ploughing. ში

ალოლ ი 21011 ბედნიერება Счастье happiness.

ალავ დ alav ძ ალაო 00II0/I malt. ძეგენაინრ ალავ ქჰექოდრ — ლუდისთვის ალა–

ოს ამზადებენ.

ალამ ბდ alam bd ალამი, დრო შა Знамя flag, banner. ბაცბიგო!ჰ |) ალამ ნარჭძ ბარ

დჯალარ! d|alar’ გრდუვ. Непрх. intrans. 1. ჭერა (უჭირავს, უკავია) держать to hold.

თა–ნამდებობ დაილი — ძმას კარგი თანამდებობა უკავია. სრ. сов. perf. ლაც|დ|არ

lac|dar. 2. ქონა иметь to have. თხე ათგო!ჰ1) ფსარ-ფსარლრ ვო ლიტრ შურქ

დაილი – ჩვენი ძროხა საღამოობით სამ ლიტრ რძეს იწველის |სამი ლიტრი

რძე აქვს!; სტივრეგო ღრუტ იაილტ – სალამურს ნახვრეტი აქვს (სალამური

გახვრეტილია); maf 356 ღრატბი იალით ვაიგო – ყურებში ნახვრეტები გვაქს.

los’ d|alar” გრდუვ. непрх. intrans. ვალის ქონა (მართებს) иметь долг to have

somebody’s debt. ჰოხ სქ ტათებ დაილი – შენ ჩემი ფული გმართებს.

–დ|ალარ -ძ 212L მყოფ. буд. fut. -ლა -la რთული ფუძის შემადგენელი ნაწილი,

აწარმოებს ვნებითი გვარის შინაარსის 'ხმნებს составная часть сложных 00-

нов, образует непереходные глаголы страдательного залога a part of comp-

lex root which forms the verbs having the content of passive voice. საქმ თაგ–

ალბათ albat ალბათ наверное probably. ალბათ, ჰამინაც იშტ დეწე შუძ ლამნი,

ალბულ დდ albul dd ალაბულა, ჩალაბულა мусор, трава в текучей воде grass

sobs იი alzd' jj ალაზანი (ჰიდრონიმი) Алазани (гидроним) Alazani (hydronym).

57

@@@ 60 @@@

sobs’ იი alzd’ jj მდინარე река river. ყარგოდოლძ შარე!ნIმაქ იავოჯ эко 68

ალთაბ იი altab jj ალთაფა медный кувшин little tin-ware. ალთბე(პ! ჩაინაინრ

39131 bo დაითჯვ – ალთაფაში წყალი ასხია.

ალისხქ ბდ 2II5X6 bd ალვის ხე тополь poplar tree. ალნი ალისხენბ1ი ნედახკეე. —

ალიშ 2118 94. ob. мн. CM. pl. see იოლ 1წV.

ალმას დდ almas dd ალმასი алмаз diamond. ალმას ბავუიჩრ მახძ დაჩუი, თურ

ჰამიგ(ო!ჰეც და – ალმასი დიდი ფასისა რომაა, განა ყველასა აქვს.

ალუბალ ბდ alubal bd ალუბალი (ხე, ნაყოფი) вишня (плод, дерево) cherry.

ალჩუ მ16ს ალჩუ, შეძახილი კოჯის (ძვლის) თამაშისას Алчу, восклицание Bo

время игры в кости Alchu, explanation during throwing the bone in the game.

სქ ბოთხ ალჩუ ბა — ჩემი საქმე ალჩუდ არის.

ალჩუყ დდ aluq dd ალაჩოყი, ნაბდის ქოხი шалаш, юрта tent. ტბათნი დუვი და–

ალხ იი მIX jj ალხი захудалая лошадь, кляча jade. ალხ დო ცო ქესბოგე – ალხ

sod alar' გრდუვ. непрх. intrans. გადა კიდება приставать molesting (to incite some-

მყავდეს გადაკიდებული? სრ. 008. perf. უილდისარ ujldisar.

ალარ” alar’ გრდუვ. აგდებ. непрх. пренебр. intrans. by т. L (395 ( აცვია) иметь что-л. B

одетом виде to have on, to dress. m ფსტუძნგო მოლ“ კაბ ალურ! — იმ ქალს

როგორი (არც თუ კარგი! კაბა ეტგა!

დ|ალარ d|alar გრდუვ. непрх. intrans. ს (გდება (დევს, გდია) რამეში лежать в что-л.

(о предмете) to have something put in, placed in. ჯიბე ნე კ დალრ სოგო —

тяжёлых условиях being (living) in hard conditions. მოპ sb “მ ე ნახ! –

58

@@@ 61 @@@

თებს) მთ ელი თავდავიწყ ებით самозабвенно делать что-л. being very busy in

work, to do sth with great enthusiasm. სტენახ дост 3] ისი? – რას აკეთებ მანდ

ალ“დ|ალარ al|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. თქმა (ითქმება) сделаться сказанным to

say, to tell. 9 დოშ ჰალრ ცო ალლა — ეს სიტყვა არ ითქმება; აილრას დადეგრ,

მა ალ“უინრ, ds მაინც ჰალრ ალმდაილნორ – ვუთხარი მამას, არ უთხრა–-შეთქი,

მაგრამ მაინც ეთქვა |უნებურად!. სრ. сов. perf. ლევ|დ|ალარ lev|d|alar.

ალარ alar გრდმ. прх. trans. თქმა (იტყვის) сказать to say, to tell. ნიფს ალა თურ

HE უსრ. несов, imp. ლევ|დჯარ lev|d|ar.

Sof ald გრდმ. прх. trans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для масдара is an

სიმართლე უნდა ვუთხრა!

დალარ djalar გრდუვ. непрх. intrans. 1. 1) გაჩენა (გაჩნდება), გახდომა, ატყდომა

возникнуть; произойти to be born, to begin. ბჯდერ к. — ბავშვი გაჩნდა;

лучаться to appear. სტოფუხ 8 ეტცინრ ძეთ, ღაზხქ ბალ“ სო — შარშან ნაყიდი

, გამოდგომა I10-

ძროხა კარგი გამომადგა. ვ აI|ღIმოსვლა, ასვლა пробиться, взойти tO rise.

მადგენელი ნაწილი составная часть сложных основ или словосочетаний с

приставками a component part of complex root or word-combination. 3. ზმნის–

წინებთან с приставками with preverbs. ჰალრ ვალ“ — ავიდა (ზევით) OH под-

II9)IC (на верх) he/she went up; დაპ ვალყ — გავიდა (იქით) перешёл, пере-

плыл he/she went there; ნშაიც ვალ“ — გავიდა (გარეთ), გამოვიდა OH вышел

(наружу, из дома) he/she went out. უსრ. несов. imp. იხარ ixar'.

ქორლქ di] korlg d|al% 1. ხელიდან გაუვარდა ВЫронил из рук was

dropped from ones hand. 2. გაე 46° ускользнул, убежал от... he/she ran away

59

@@@ 62 @@@

from. 3. გადატ. перен. fig. ხელიდან წავიდა потерял доброе имя to spoil, to mar. ე

რ, ი ; იმღ. прич. particip. თ ი

ალ“დ)ა aber ალ“დ|ალ ნრ 2IIძI2)Iიმ 2I19|2IIი6 მიმღ particip. ნა ქვამ

сказанный said, told. ლაჭყოშ ალდაილნრ დოშ პალ გუდალქ — ფარულად

ნათქვამში სიტყვა გამოაშკარავდა; წყე ჰალრ ალდაილნრ დოშ დუხ ცო დერ–

ალდა 2I8ძ2 სათქმელია, ნიშნავს 310 значит it means. ის ვუხ ალდა? – ეგ რა

სათქმელია (რას ნიშნავს)?

დ|ალენრ d|alend ცნობილი, სახელიანი, სახელოვანი известный, пользующийся

именем well-known, famous. ჯყუიპი (33506 დროჰ ვალენრ სტაკ ვარ — ჯყოპი

log ვალენრ ძ 2I-ძმ|6ი6 მიმღ. прич. particip. |ხალხში|! გამოსული вышедший в

люди человек а person with modern thoughts. ე სტა 3 Jon goof ვალ– ვალენრ ვა“

ალითარ alitar გრდმ. прх. trans. 1. თქმევინება (ათქმევინებს) заставить сказать to

make someone say something. შარძ дов 3 ბარ, ჰალრ ალითიქ ოვუიგრ — თავისი

for behaving in a good manner. ე ფეშ კრევ ტოტი ჩუ ცო მეყოიოე, ალითათ! —

ალითა alitd გრდმ. прх. trans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для масдара

is an infinitive for the gerund ალითარ alitar. ყუვაიგრ ნიფსხოლ იეწეთ ვა9

დIალითარ d|alitar’ გრდმ. непрх. trans. გა(მო შვება, s[dm1dgqds отпустить, выпус-

тить, упустить № miss. ე საქმ ქორლქ მა იალითრ – ეს საქმე ხელიდან არ

დIალითარ” ძ 2IIC9I“ გრდმ. прх. trans. გამოცემა (გამოსცემს) выпустить, опублико-

вать 10 publish. მაყვლეს ვეჩნაირათ ღაზქ ჟაგნრ დალით!ი!ქ — მაყვალამ სხვა–

ალინრ alind მიმღ. прич. particip. ნათქვამი, თქმული сказанный sth to be said, told.

60

@@@ 63 @@@

scm abo Гори 1. სათ ქმელი TO, что нужно сказать to be said, told. ცპა დოშ და

жен сказать teller, author, performer, narrator, speaker. ე მოვ ალშუინი მქ ვა? =

იალ-იმაცუშ: თალ“-იმაცუშ სტაკ jal-joa’us: jal-joa’us stak ვაჟკა-

ცური, სახელიანი ადამიანი мужественный, именитый человек brave, glo-

rious. წკიპრ ზორაიში იალ-იმაცუშ სტაკ ვარ — წკიპო ძალზე ვაჟკაცური კა-

3° age

ამაგ ი amag j ამაგი забота, попечение labor, work. ნან-დადეგო!ჰ! as ef ამაგ ია

ამბუი о ambuj 1 34. мн. pl. 1. ამბავი, ამბები Весть, вести, известия вгу, TUMOUT,

сложных основ или словосочетаний a component part of complex root or

word-combination.

ამბუი თასარ ambuj tasar გრდმ. mx. нато. ცუდი ამბის დატრიალება (ცუდ

ამბავს დაატრიალებს), ცუდი რამის ჩადენა совершить плохое, сделать что-

I. плохое to behave badly. იცხ სტაკოვ მოსძ ამბუი თასძ — მაგ კაცმა ცუდი

ამბავი (ამბები) დაატრიალა.

ამბუი იარ ambuj Даг გრდმ. прх. wans. საუბარი (საუბრობს), ლაპარაკი, მო–

ლაპარა კება беседовать, разговаривать conversation, talk, negotiation. ნაყ–

ბისტეცძ ამბუი ლინას — ამხანაგთან ვისაუბრე; ბათხავ ამბუი იარ დეხრ — საქმე

მოლაპარაკებას მოითხოვს; 9568 ღაზნა მოც ეპათ დარ, ბაცბივ ბაიცბრათ მე

ამბუი იორ – მაშინ იყო რა კარგი, ბაცბები ბაცბურად რომ ლაპარაკობდნენ

(რ. ორბეთიშვილი).

ამბუი იითარ ambuj jlitar გრდმ. прх. was. 1. მოყოლინება (მოაყოლინებს)

заставить говорить, беседовать, рассказывать 10 make someone say some-

კაცს დამხვდურებმა ბევრი აამბობინეს. 2. ამბის (დარიგების) დატოვება (59-

ბავს დატოვებს) оставить назидания to leave the message. ჟეგრ ვოტუჩრ

61

@@@ 64 @@@

აძბოხ დ|ახარ 2IიCX d|axar გრდუვ. непрх. intrans. მასლაათი (მასლაათობს),

მუსაიფი, ბაასში ჩაფლობა увлечься разговором, беседовать chat. ბუსცპაც

ამბთხ ბახენრ 6ებაიხკნათხ — მთელი ღამე ამბებში გართულები ვისხედით.

ამბუი ი(ორიკ(აც! მოხის) jlorikfa’] ლაპარაკის მოყვარული любящий по-

говорить, говорун talkative. ტცპადარი ამბუი ძორიკ!აც! ადმიანევ ნახ კორ–

ტოდრ — ზოგიერთი ლაპარაკის მოყვარული ადამიანი ხალხს თავს აბეზრებს.

ამბუი alm aba ambuj jlujni მოლაპარაკე, მოუბარი рассказывающий, ro-

ворящий talker, speaker. ამბუი ძთუინში ბმა ბეწე ნახნ შეყრ ღაზეიში იიკპ –

მოლაპარაკენი ყოველთვის ესაჭიროება ხალხს თავშეყრის კარგად წარმარ-

თვისათვის.

ამიდ ბდ amid bd ამინდი погода weather. ტცენეხ მოსძ ამძდუი და – წელს ცუდი

ამიდწინა დ amidcina d უამინდობა непогода bad weather. ამძდწინა იაჩუი საქმ

слуга, прислуга, служитель foreign servant, slavey.

ამფსო დდ მIი0§0 dd ამფსონი сотоварищ (за выпивкой, едой) boon companion,

ამქარ იი amkar jj აძ ქარი цеховой a worker who works at the workshop, craft.

$ დდ 8 dd ჯვალი КОЛОТЬе colic, lumbago. sbog ქოთვოსრ – ჭვლები მაწუხებს.

ანივ ლეცIდარ aniv lec|d|ar გრდმ. прх. trans. kam qdoo დახუთვა (ჯვლები და–

ხუთავს) страдать коликами to suffer with lumbago or colic. sbog ლაცდარ

ანაფორ დდ апарог dd ანაფორა pica cassock. ანაფორი მოძღრიგო!ჰ!) დაუფხი

ანბ§ დ anba а 3. мн. pl. ანბანი азбука, букварь alphabet. რუსულ ანბკ ცპაიტ, შარ–

62

@@@ 65 @@@

პგრიშ იი მფI18 jj ანგარიში Счёт account, consideration. ვაიგო!ჰ1 ვაშ(ბ1აჩუ(პ)

პგრიშწი, აძგრშეწი agrisci, ajgrSeci უანგარიშო!დ!) He считая, без счета

without taking into consideration. პგრიმწი ტცომენა დახე — უანგარიშოდ არავინ

ცხოვრობს.

ად იმძ) იერი Вид, облик expression, look. პდუხდა!|პ! იაბწმა 88 სოწო осо} — იერ–

პდაზ იი adaz jj ანდაზა пословица, поговорка proverb. პდზი ნახვ ია კერბად–

პდერძ იიმ0ძ0L3)) ანდერძი завещание will, testament. პდერძ იითარ – ანდერ-ძის

პდერძ იარ მ20ძ0L3 jlar – ანდერძის აგება отпевать покойника to perform а

funeral service. მოძღრევ დალძჩონ პდერძ იო – მღვდელი მკვდარს ანდერძს

ბს

უბმ”

Jd

პთებ во @nteb jj ანთება Воспаление inflammation. ჰადაძ პთებ – ტვინის ანთება.

დჯანიც ап? ნაცვ. местоим. pron. ყველა, ყველანი, ყველაფერი все, всё everybody, all,

everything. იხ. см. sce ვუმაც (mds) vuma’ (ruma’).

$ კრაცრ ага’! ან კარა чистый, прозрачный pure. წყარო ხი ან კრაცრ და –

$ კრაცრ” ბდ მILL876“ bd ან კარა გველი VX grass snake. ან კრაცრ შხამქ ლაჰ ცო ბა

$ კრაცრ” იი შLILმ76” jj შუშა стекло glass.

ან–ქარი დ an-kari ძ 24. мн. pl. ჭჯვლები |ჭვლები და ქარები! колики colics. ნინრ

$3: 83 დარ dh: მხ @аг გრდმ. mx. trans. კვნესა ( კვნესის) охать, ахать to moan.

63

@@@ 66 @@@

აპელატ დდ apelat dd ეპოლეტი эполет epaulet. აპელტი აფიცრპ ods და –

აპელსი დდ apelsi dd ფორთოხალი апельсин orange. აპელსინი ზორაიში ჩამლძ

ხილ 95 — ფორთოხალი ძალიან გემრიელი ხილია.

აპყაირქ apqajré ნაცრიანი в золе ashy, ashen. თხალოუ| 95036 აპყაირქ გუიძა-

აპყაირი apqaj Ii 34. ob. мн. см. pl. see amy jopq.

აპყარბასი apqarbasi ნაცრისფერი серый, цвета золы grey. აპყარბასძ იუპ

აპყIდ|არ apqldlar გრდმ. mx. თაია. შერჯობა (შეარჯობს), დარჭობა, ჩარჯობა, შეჩ–

რა, შეჩურთნა втыкать, совать, засовывать to pierce, to drive into, to put in.

დ|აჟარ დდ ძ 272L გრდუვ. непрх. intrans. ძოვა (ძოვს) пастись to let pasture. შირქიჰა,

დაჟ|დ|არ ძ|27Iძ|2X გრდმ. прх. rans. ძოვება (აძოვებს) пасти to pasture. მემცხორივ

დ|არ dar გრდმ. თიX wns. 1. 1991365 ((შე!ქმნის), (გა1კეთება (გა1აკეთებს, იზამს)

[с1делать, [COITBOPHUTH, создавать to create, to make, to do. ვუხ (+m) დო? —

რას აკეთებ (რას შვრები)? ვუხ (mb) დოს! – რას ვიზამ! მა დო! – ნუ აკეთებ (ნუ

ქენი)! ე ვუხ (vb) დინორ ო ვაჰოვ? – ეს რა ექნა (რა გაეკეთებინა) იმ ბიჯს?

Зо де? ბოთხ ბინას – დიდი საქმე გავაკეთე (შევასრულე). 2. შობა (შობს) ро-

дить, рожать to give birth to. ფსტუძნოვ ბჯდერ დიქ – დედაკაცმა ბავშვი შვა;

(ქსოვს) вязать to knit. აგას ჩხიდრი დო — ბებია წინდებს ქსოვს. 4. შეუძლია

დაირთოს ხმნისართები может иметь при себе наречия it can be enclosed by

adverbs. lim დებ! — მოხურე! Закрой! Close! ნმაძდებ! — გააღე! Открой! Open!

закрыть (дверь); отдать, раздать to close; to give. 5. რთული ფუძის, ან შე–

ზმნას часть сложных основ или словосочетаний; образует переходные гла-

64

@@@ 67 @@@

голы a component part of complex root or word-combination; it forms the verb

having the function of transitiveness. m ვუს წა თეგოდრ – ის სახლს აშენებს.

Он строит дом. He is building a house. დონ ლელბიქ — ცხენი ატარეს. Лошадь

водили. A horse was taken to and fro. ნანას ბჯდერ დავდიქ – დედამ ბავშვი

გა ხარ და. Мать выростила ребенка. Mother nurtured a child.

მოვ ბარ MOQ bar — გრდმ. прх. trans. მღერა (სიმღერის კეთება! (მღერის) петь

to sing. მავიშ ცო დოს — არ ვმღერი |სიმღერებს არ gs 390931.

და Ч გრდმ. იიX trans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для масдара is an

infinitive for the gerund დარ djar. იეთ, თაბით იშრ Leb, ვუხ კ (უხ კ) დეწლოს

და! – ძროხა მაკლდება, მგონია, და რა უნდა ვქნა, ნეტავი!

არაყ დდ მLმძ ძძ არაყი водка vodka, arrack.

არზ დდ arz dd არზა прошение petition. ჰათხეც არხი წერადიუინში კაძა 3 ბარ —

წინათ არხების დამწერნი ცოტანი იყვნენ.

არ პქ arke მ კვახე неспелый, незрелый unripe. არკეჩრ ქაინზქ ვქ ცო ეთოდრ –

მკვახე ყურძნის ღვინოს არ აყენებენ.

არკუმ ბდ arkum bd მხალი (ბალახი, კერძი) трава своего рода, блюдо из неё Ar-

kum (Purée of grass and the grass itself as well). ნატრძ არკუმ Вод сос ბა —

არლარ arlar გრდმ. прх. trans. ლეწვა (ლეწავს) молотить to thresh. სტაბო!პ! გა– ლუი

დ|არლარ ძ მXI2X გრდმ. прх. trans. |გა1თლა (თლის), ENTE тесать, обтесать, вы-

тесать, отстрогать to dab. ვასოს ხენქ მორი იარლრ — ვასო ხის მორებს თლის.

არლითარ arlitar გრდმ. прх. trans. გალეწვინება (გაალეწვინებს) заставить моло-

тить to make sb thresh something. ოვარ დაძმიგრ არლითრ 35036 — ისინი ნა–

თესავებს ალეწვინებენ პურს (ხორბალს).

არლინრ მIIMIი 0. მიმღ. прич. partici. გალეწილი вымолоченный threshed. dsags არ–

რი

უ .

65

@@@ 68 @@@

არჩილმა მარცხენა ხელზე ხელი დამარტყა; bd არლძ ცერ — წყლის (მდინარის)

время молотьбы, молотьба a place and season for threshing. დაცრეხ არლუი–

ლა off — თიბვას (მკას! ლეწვა მოსდევს; არლუილ5 გარგდაილნრ დაგეგე

— კალოობა მოახლოებულია თითქმის.

არლუინი arlujni მიმღ прич. particip. 1. |გა)სალეწი то, что молотят, чем молотят sth

წავი молотильщик thresher არლუინი ლეხოს —9 ლ ეწავს ვ ეძ ებ.

არლწძ arlci გაულეწავი, გაულეწავად немолоченный non-threshed, without

არმობ დდ агто dd არმობა подлость perfidy. არმობ მოსი bs ია — არმობა ცუ-

დ|არჟ|დ|ალარ d|arz|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. გაშლა ((გა1იშლება) распустить-

ся, распускаться to blossom, to open. ბუბუკ დარჟლა – ყვავილი იშლება;

დარჟარ d|jarzar გრდუვ. непрх. intrans. გაშლა (გაიშლება) распуститься, распуска-

ться to spread. ჟე მძდრი დარჟქ – ცხვარი მინდორში გაიშალა.

დარჟ|დ|არ dlarZ|d|ar გრდმ. прх. tans. | გა1შლა ((გა1შლის) развернуть, развёрты-

вать, разостлать, расстилать to spread. კნათევ სურთი იარჟიიქ — ბიჭმა სუ-

დ(არსტარ d|arstar გრდუვ. непрх. intrans. გასუქება (გასუქდება) пожиреть to fatten,

to put on weight. соб} ასე ზორაიშ ჰალ დარსტქ – ჩვენი ხბო ძალიან გასუქდა.

დ(არსტ|დარ d|arst|d|ar გრდმ. прх. trans. გასუქება ((გა1ასუქებს) откормить, OT-

кармливать to put on weight, to fatten. წელტილუინი ძდურ დარსტდოს — სა–

დ(არსტენრ ძ 2I§(0ი6 მიძღ. прич. particip. გასუქებული, მსუქანი жирный, разжи-

66

@@@ 69 @@@

დარსტოლ დ darstol d სიმსუ ქნე тучность fatness. ცო. თაუგ4ი ადმიანეხ დარს–

ტოლ — არ უხდება ადამიანს სიმსუქნე.

lsd Go კაც! dlarstrikia’l ადვილად გასუქებადი легко жиреющий sth/sb to

არტახ დდ artax dd არტახი свивальник a belt for craddle. ნანას ა კვნენ არტხი

არღჯ: არღა |5 არ arya: arya djalar в oma. непрх. intrans. а 5 მ,/ზირ ბა ( ამტირ-

ღა: არღა დ)ალარ arya: ary გრდუვ გა 9ტერეია სგაზტე

დება), გაოც ება поразиться, остолбенеть 10 be surprised, to be amazed. ბჯდერ

არღა დალ“ — ბავშვი გამტერდა. უსრ. несов. imp. არღა იხარ arya ixar.

არღა იხარ arya ixar გრდუვ. непрх. intrans. გამტერება (შტერდება) поражаться,

столбенеть 10 amaze. დუიპრქ დავო ავე დაგინრ ბჯდერ არღა იხრ — პირ-

ველად დიდი ნადირის მნახველი ბავშვი მტერდება. სრ. сов. perf. არღა დ|ალარ

arya djalar.

დარწ|Iდ|ალარ ძ 2ICIძ|212L გრდუვ. Непрх. inrans. გატიტვლება ((გა)ტიტვლდება)

раздеться, раздеваться to bare, to take off clothes. ალზნელო!ჰ) ბითლაინი

არწარათ arcarat %ენს. нареч. adv. წარამარა беспорядочно continually, incessantly.

დარწ3|დარ, დარწ|დIარ Чагса|аг, Фагс|аг გრდმ. mx. tans. გაშიშვლება

(ია|ამიშ ბს), (იაI,ზი ბა обнажить, обнажать, оголять, оголить tO

(ra ვლებს), Iგა1ტიტვლე

bare, to undress. ნანას ბჯდერ დარწპდი/ – დედამ ბავშვი გაატიტვლა; ლაოუმრქ

ხანდახან ბატკნებს იტაცებს.

დარწინრ ძ მXCIი 0. მიმღ. прич. particip. 1. შიშველი голый bared, undressed. დარ–

67

@@@ 70 @@@

bareback. ბერრ ბარწძჩრ დონენ ხაცე”ნგ, აპრ Боб 3d ლაჩაჰრ – ბერო უბელო

არხ იი arx jj არხი канава channel. ხი oops არხ იახრ — წყლის მოსაყვანად არხი

გაჰყავთ.

არხლოვ ვბ; იდ arxlov vb; jd ცაცტია левша left hand user. სქ განყოფ პაიპღარძ

არჯ კელ ბ ar3kel b არეგა კელი чина розовая Lathyrus roseus (Latin). არჯ კელქ

ას 25 ერგ. იხ. Эрг. CM. erg. see სო §0.

ასარ ASAT გრდმ. იი». trans. |გა1სერვა (Lგა1სერავს), ცრა, ნესტრით (გა!სერვა, ჭრა Ha-

секать, насечь ланцетом to slit, to scarify, to cut up. ბათუ ob ნატყირქ ტარ 3

დას|დ|არ dfas|d|ar გრდმ. прх. trans. დაცლა (დაცლის), გამოცლა ОПОрожнить, опо-

рожнять 10 empty. სე ბაბოს კუიკრაცოვ მაჯარ დასდიქ — პაპაჩემმა კოკურით

ღვინო დაცალა.

ასარვ asarv ზმნს. нареч. adv. mb Ha фоне on the background. ოშტუ ged

ასერქ 256L6 ხბოიანი тельный a cow having a calf. ასერეჩრ ათ,ან თოყალ დეწე

დჯასქ, დაშარქ ძ|2§96, d|asar€ 1. ცარიელი пустой empty. იასქ (იაშარქ) ქოცრ —

გაქვს? დადი დაპ დავდაკი”ნი, Ш ко, <) ლჯაითდისქ = პატრონები

сплошной only. სპერუილზ§ asl სამარ) კლდეკარი ია – სპეროზა ცარიელა

ასრ" იი asd’ jj ქალამნების ამო სასხმელი თასმა кожаный шнур для плетения лап-

тей leather strap for putting bast sandals on. ჯანი და ასრ ქორიინას – ქალა–

68

@@@ 71 @@@

ასრ“ იი asd’ jj ასო (სხეულის ნაწილი), ორგანო член тела, орган limb, part of

body. ქოკეხა დეღქ ასრ წე — ფეხსაც სხეულის ახო ჰქვია; დითხ ასრო–ასრ

თეტძი — ხორცი ასო-ასო აქნეს, დაჭრეს.

ასრ” იი asd’ jj ასო, გრაფემა буква, графема letter, grapheme. ბუინღეჩნრ მატ–

amid თაგუნბ ასუი as — ქართულ ენას მოხდენილი ასოები აქვს; ბაცბიგო!პ!

ასუი ცო იათ ვაიგო!ჰ!| — ბაცბებს (წოვათუშებს) ასოები არა აქვს; ბუინღქ

ასუი %ზორაიშგ ლამზურ 05 –ქართული ასოები ძალიან ლამაზია.

დ|ასტ|დ|ალარ dlast|/d|alar გრდუვ. непрх. inmans. გახსნა (გაიხსნება) открыться tO

open, to unbutton. ე პეპელ დაჰ დასტლა სოგო — ეს ღილი მეხსნება.

დ(ასტარ d|astar გრდმ. იიX. trans. 1. გახსნა (გახსნის), გაღება открыть, раскрыть 10

open. სო ვასრ, სანი დასტ სომ — მე ვარ, კარIებ!ი გამოაღე! 2. დაბმული,

მიბმული მდგომარეობიდან ახსნა ((ა1ნსნის) отвязать, отвязывать, развязы-

вать to untie. მიტროს ძეთ, ბასტი — მიტრომ ძროხა ახსნა; ოვუს დოკ დას ძ

ео Зоб — მან გული გაუხსნა მას. 3. კუჭში გახსნა (გახსნის) 50 დია დ მოი

желудке) to have diarrhea. დეღე დასტარ ხეცე წარმარათ ვუნახი (–უნახ| ში)

დაყრენ – კუჭში გახსნა |კუჭის აშლა! იცის წარამარად რამეების ჯამამ. 4.

გამოხსნა, დახსნა выручить, выручать, избавить to make sb free, to release.

დ(ასტინრ ძეგზყინ მიძღ. прич. particip. ღია, გახსნილი, გარღვეული, დარღვეული

раскрытый, открытый, распоротый ruptured, unpicked. სანი დასტინრ დანორ

ასტი იი 259 jj ხელეჩო дексель small axe. დურგლეგო!ჰპ!) slid უეჭველათ იეწე

დასტ|დ|უინი ძ|25(ძIVII1 მიმღ. прич. particip. მოსაშორებელი TO, ЧТО (кого) надо

удалить, разлучить, увести sth/sb to be moved off, to be got rid off. დასტ–

ატამ დდ atam dd ატამი персик (плод и дерево) peach. ბაბაღარ ატმქ ©93 ღა–ზქ

ატმარქ atmare ატმ! ებ1იანი, მაგ., ბაღი персиковый, напр., сад with peaches, 0.

თ ებლის გამომხატვ ელი ფორმაა здесь и в аналогичных оппозиционных слу-

69

@@@ 72 @@@

чаях является формой, выражающей постоянный признак here and in analo-

gical oppositional cases it is the form of expressing constant sign; შდრ. ср. comp.

ატმერქ მყი16L6I).

ატმერქ atmere ატმიანი, მაგ., კოვზი вымазанная персиком, напр., ложка dirty

ბითი მახასიათებლის გამომხატველი ფორმაა здесь и в аналогичных оппози-

ционных случаях является формой, выражающей временной признак here

and in analogical oppositional cases it is the form of expressing temporary sign;

შდრ. cp. comp. ატმარქ афтагё).

ატარ atar გრდუვ. непрх. intrans. გაჩუმება ( გაჩუმდება) замолчать to be quiet, to keep

silence. ატ! – გაჩუმდი! ბჯდერ ატი – ბავშვი გაჩუმდა.

ა,ზა ალარ atar|d|alar лба. непрх. intrans. ჩა ა (ჩა ა) замолчать to

ტარIდ|ალარ atardalar გრდუვ ჩაჩუმება (ნაჩუმდება)

become silent, to stop talking. ის dogo მოპ ატარდალძ – ეგ ბაყაყები როგორ

ატარ|დ|ალინრ atar|d|alind მიმღ. прич. particip. ჩანუმებული ЗаМоЛкнутый silent.

ატ|დIარ at|d|ar გრდმ. перх. trans. გაჩუმება ((გა1აჩუმებს) заставить кого-л. замол-

чать, унять, унимать to make somebody be quiet. ქებალა ინი ნიკრ ნაყბისტივ

ატარ dlatar' „რდა. непрх. intrans. თას зсосо 95 ( ას ბა) лопнуть, треснуть tO

დატარ diatar გრდუვ გასკდომა (გასკდე уть, треснут

აჰრ მახკიალინრ — სიმონს ჭურჭელი გასკდომია და რძე დაღვრია. უსრ. несов.

imp. ეტარ etar.

დატარ” ძ მჯ2I” გრდუვ. непрх. intrans. ყრა (ყრია) валяться to be spread over. ხენ კი–

დატ|დარ d|at|d|ar გრდმ. прх. trans. გახეთქა (გახეთქს), ჩახეთქა; გაპობა; დახევა,

sbqas, ჩახეია расколоть, расщепить, разорвать, разодрать to chop, to tear.

6°°J3 dd

ა# დ არ” dlat|d|ar? „вод. прх. tans. რაიმის დაყრილ, aso მდგომარეობაში

RPGR გრდ დაყრილ, გაშლილ ძდგომარე

ქონა/ ყოლა (დაყრილ მდგომარეობაში ამყოფებს) иметь что-л. в разложен-

ном, в растеленном виде to keep in spread/decomposed condition. ანის

70

@@@ 73 @@@

მზეზე.

ატატინრ atatind მიმღ. прич. particip. ქვე შქვეშა, ჩუმჩუმელა, ჩუმჩუმად IMX0II, II0-

тихонечку insinuating person, by stealth. ატატინრ სტა კვა– ქვეშ ქვ ეშა კაცია;

ატინრ айпо მიმღ. прич. partici. გაჩუმებული, წყნარი, ჩუძი молчавший, молчали-

вый, тихий quiet, silent. კნათ ატინრ ლათერ — ბიჭი გაჩუმ ებული იდგა; ატინრ

ჩენა! замолчать, молчать to be quiet, to be silent. ატინრ дор! — ჩუმად

ატიშ atiS %ქნს. нареч. аду. ჩუმად молча quietly, silently.

ატოლ ი atol 1 სიჩუმ ე молчание 001Cწ065§. იხ. см. see აიტნო ajtno.

ols@lologba d|at/d|iend’ Jade. прич. particip. გახეთქილი; გახეული взорванный; II0-

рванный burst, broken; torn.

©) d|at|d|iend მიმღ. прич. particip. დაყრილ მდგომარეობაში ნაქონი что-

л., имевшееся в разложенном, в растеленном виде kept in spread/decom-

posed condition.

ატლას დდ atlas dd ატლასი атлас (шёлковая материя) atlas. ფსტეივ ატლასქ

ღია.

ატყარ atqar გრდოვ. непрх. inirans. ელვა (უელავს), ტეხვა (ტეხვა აქვს) ломить pain,

ატყ-წაქი დ atq-caki d 94. мн. pl. მშვილდ-ისარი лук и стрелы a bow and ап ar-

радуга rainbow.

ატხაილნო დ მIXმ)Iიმ დ მდუმარ ება, სიჩუმ ე тишина кругом silence.

71

@@@ 74 @@@

ატხალარ atxalar გრდუვ. ითიიX სითი. BoBndads (ნაჩუმდება), გაჩუმება-გაქრობა

замолкнуть to stop talking. ო ვუს დუვ ამბუი особ, ds ds ატხალქ — ის ბევრს

ატხალ|დ(არ atxalldar გრდმ. ითიიX. was. ნანუმება (ნააჩუმებს), დაწყნარება (და-

აწყნარებს) заставить замолчать, водворить тишину to calm. ო. ნახ ნასტ ატ-

ატხალენრ atxalend მიმღ. прич. particip. გაჩუმებული, ჩანუმებული затихший quiet,

silent.

ატარ 2L2L გრდძ. прх. trans. ღებინება (აღებინებს), “ხიდება рвота, рвать to puke, to

belch, to vomit. კოტივ ატი – კატას აღებინა. უსრ. 80008. imp. ეტარ etar.

ატაიში 2L2151 ადვილად, მარჯვედ Легко easily. კოტენ ვუმაც (mds) ქორ იხრ,

ვუნელეც (fag) ატაიში თეგოდრ — ყველაფერი ხელში მოსდის,

ნებისმიერ რამეს ადვილად (მარჯვედ) აკეთებს.

ატახუჯ 2L2XVC უადვილესი, მეტად ადვილი легчайший easier, the easiest. მენხუ

ატახუჯ ბოთხ ბარ, სო ბალი – რომელიც უადვილესი საქმე იყო, მე მომცეს.

ატა ata 1. ადვილი, ადვილად, მარჯვე! დ! нетрудный, нетрудно, лёгкий, легко,

удобный, удобно light-handed, easy, easily. ატა საქმ ია — ადვილი საქმეა;

ვაინ ატა basa გაქსივბადბალარ – ღორმა ადვილად იცის გაქსუება.

ატაკ atak საკმაოდ ადვილი, ადვილი კია ДОВОЛЬНО легкий, нетрудный quite

Cმ5V. 5333 და ი თაგდარ — საკმაოდ ადვილია |ძნელი არაა, ადვილი კია! ამის

გაკეთება.

ატეხ афех მარჯვნივ направо to the right. ატეხ ღობ — მარჯვნივ წადი; ატეხ

წევაღეს – მარჯვნივ ვზივარ.

ატივ ი ativ j იღბალი, ბედი судьба, везение, счастье fate, luck. დუვი (05 300-998,

ატივ ბაყეს იაინრ — ბევრი ფიქრობს, იღბალი მართლა არისო; ო სტა–კონ ატივ

მეცქ =o კაცს ბედი მოუვიდა (ეწვია).

ატივწოლ ativeol უიღბლობა невезение to be unlucky. ცპადარივ შუძ ყი- (ვ1ოლ

ატივწოლეხ ლეპრ – ზოგიერთი თავის სიღარიბეს უიღბლობას აბრა–ლებს.

ატითარ ALIAr გრდუვ. непрх. სიხბი. ღებინება (აღებინებს), ზიდება (8ხII0ხმქინ to

vomit. კოტიგრ ატითიქ — კატას აღებინა. უსრ. несов. imp. ეტითარ etitar.

72

@@@ 75 @@@

აუზ ბდ AUZ bd აუ%ზი бассейн pool. არზეპ ხი ცო დაგეგე — აუზში წყალი აღარ

აოღრი, ოვღრი ი შV)/II Ovyri j 34. мн. pl. აღვირი узда, уздечка bridle. დონევ

თავს არ მანებებს.

აოჰ ალარ მსხ, alar გრდმ. TpX. trans. დახველება, ჩახველება Iხველის თქმა!

აოჰ დარ მსხ, djar გრდმ. прх. trans. ხველება (ახველებს) кашлять to caugh.

393 დ|ითარ atih d|itar გრდმ. прх. trans. bggamqdlabgdls (ახველებს) кашлять to

აფ|დ|ალარ ap|d|alar გრდუვ. непрх. 1იVმი9. გამწვანება ((გა1მწვანდება); მწვანედ

შეღებვა стать, становиться зёленым; выкраситься в зелёный цвет to turn

green, to paint in green. ლაწმრეგო!ჰ! მარბაქი აფიალირ — ავადმყოფს ცხვირ–

აფIდ(არ მი|ძ|მL გრდმ. mx. uns. გამწვანება (გა1ამწვანებს), მწვანედ Iშე1ღებვა

сделать зелёным; покрасить в зелёный цвет 10 turn (grow) green, to paint in

green color. sbbmb აფდარ დეწპდოლრ – ნართს მწვანედ შეღებვა | გამწვანება!

დასჭირდება (ენდომება).

აფქ арё მწვანე (ბალახზე არ ითქმის) зелёный (кроме травы) green (except the

bq mde d

@ რედ“

აფნა დდ apna dd სიმწვანე зелень, зелёность azure, green color. აფნა ბმარ კინ

/3

@@@ 76 @@@

აფთიეკა aa aptieka jj აფთიაქი аптека drugstore. ალნი!პ! ში აფთიეკ§ ია –

ალვანში ორი აფთიაქია.

აფიცერ ვბ apicer vb ოფიცერი офицер officer. 35535 ბმეხბილო!პ! აფიცრე

ბარ – წოვათუშების მეომრებში ოფიტრებიც იყვნენ.

აფუშ ბდ ари$ bd ტყუილი, სიცრუე ложь, обман а lie. ფსარელჟ ამბუი აფუშ

გუბალქ — გუშინდელი ამბავი ტყუილი გამოდგა (აღმოჩნდა); აიფში ხეცე

со 3“ обв – ტყუილები იცის იმან.

აფუშლიკLაც1 ვბ; იდ apuslikia’l vb; jd მატყუარა, ტყუილების (მოტყუების)

მოყვარული лгун, обманщик lier. ო სტა 3 %ზორაიში აფუშლი კIაც! ვა – ის კაცი

ძალიან მატყუარაა.

აიფშა და ვარ (დIახარ) ajpsa Фацаг (ძI2X9) გრდმ. прх. trans. გაწბილება

(გააწბილებს), მტყუანად გამოყვანა вывести лгуном to blame. სტაკ აიფშა

ვავარ თურ ატა და? — კაცის მტყუანად გამოყვანა განა ადვილია? იხ. CM. see

© 356! dlaqar’.

აფშარ 2052 გრდმ. прх. trans. ღეჭვა (ღეჭავს) жевать to chew. ათავ დაჟარ დუვ

ხანე|ჰ! აფშრ — ძროხა ბალახს დიდხანს ღეჭავს; ბადრივ კივ აფშრ — ბავშვები

კევს ღეჯავენ.

აფშრულ დ apSrul а აბრეშუმი ШЁлк silk. აფშრულქ დუფხ4 — აბრეშუმის სა-

მოსელი.

დ|აფხ|დ|ალარ dlapx|dalar გრდუვ. непрх. intrans. (გახდა („გა1იხდის) раздеться,

раздеваться to undress. კნათი დაპ ბაფხბალი”ნე, ხილრ ჩუჯ ლებჟქ — ბიჭებმა

გაიხადეს და მდინარეში შეცურეს.

დაფხარ ძ 2 0X2L" გრდმ. прх. trans. 1. გახდა ((გა1იხდის) раздеть, снять, снимать 10

take off. კიმოს ქათიბ დაპ იაფხი — კიმომ ქათიბი გაიხადა. 2. გატყავება (So-

რუტყვისა) снять шкуру to strip off. დადას ჟელრქ დაფხრ — მამა ცხვარს

დაფხარ” @архаг” გრდუვ. სტატ. непрх. стат. intrans. stat. (395 (აცვია) быть надетым 10

lsozblelsé d|apx|d|ar გრდმ. прх. trans. 1. გახდა (გახდის), გაძარცვა раздеть; orpa-

бить to undress; to rob. ნანას ბჯდერ დაფხდი| – დედამ შვილს გახადა; ე კნათქ

74

@@@ 77 @@@

მდინარეში გადაეგდოთ. უსრ. несов. imp. დIეფხ|დ,არ d|epx|d|ar. 2. გრდუვ. непрх.

intrans. ჩაცმულ მდგომარეობაში ქონა (აცვია) иметь в одетом виде 10 have on,

to wear. ის ჩხძდრი ко“) 3 1656) მა დაფხოდრ — ეგ წინდები დიდხნს ნუ გაცვია.

დIაფხქ Фархё ცხელი Горячий hot. ხიკალ დაფხქ соот) — ხინკალი ცხელი

სჯობს.

დ|აფხსაფხქ Фархзархё ოდნავ თბილი, ნელთბილი ТеплОВатый Warmish. ო

ფსტუძნოვ იაფხსაფხე შორბ ოთ,იიენ სო პათხ, შარნა იავძ — იმ ქალმა

ნელთბილი შორბა (თხელი შილაფლავი) დამიდგა წინ და დაიკარგა (Зоодь-

ღა).

აფხე კაIდ|არ археКа|аг გრდმ. прх. trans. აფხეკა (აფხე კს) соскаблить tO scrape

off.

დ|აფხითარ dlapxitar გრდმ. прх. trans. გახდევინება (გაახდევინებს) заставить раз-

деГва]ться to make sb take off. спобо 3] ჩუ ბოტუშ ქრკ დაფხითიქ კნათიგრ =

დაფხინრ' d|apxind' მიმღ. прич. particip. გახდილი (ის, რაც გაიხადეს) что-л., снятое,

раздетое taken off (the thing which has been taken off). დაფხინრ ქაირტცხი

დ აფხინრ” ძემიXIი6” მიმღ. прич. particip. ნაცვამი поношенный shabby. ე ქაირტხი

დადეგო და დაფხინრ — ეს სამოსი მამასა აქვს ნაცვამი.

©

LI

ქპდაზ დდ аКайах dd აქანდაზი СОВОК scoop. აქპდაზ 6აიჰკქ თეგოდრ – აქან-

C

LI

ქიმ 3%; იდ akim vb; jd ექიმი врач doctor. ცენეხ აიქმ§ ქორე|ჰ) ვასრ თასვაილნრ

— წელს ექიმების ხელში ვარ ჩავარდნილი. იხ. CM. §66 დოხტურ doxtur.

C

LI

ქ ლამ დდ aklam dd აქლემი верблюд camel. აქლამ დაფხეჩრ მათახ გაგლა –

C

LI

ქლიბა|დ|არ akliba|d|ar გრდმ. прх. trans. | გა1ქლიბვა подправить напильником to

saw 00VVი. უსრ. несов. imp. ქლიბა|დ|არ Kkliba|d|ar.

ден, хорош, подходит (по размеру) fitted (fits). ჩაქმი აღაზ ბა ო ვუ9ნ – ჩექ

75

@@@ 78 @@@

აღაზ ხილიარ ayaz xilar გრდუვ. непрх. intrans. გამოდგომა (გამოადგება); მორ–

გება быть [пригодным to be good (for), to fit (for). m სტა 3 შაირი ფპჰენ აღაზ

ხილ“ — ის კაცი თავის სოფელს გამოადგა; კნათენ ბორგი აღაზ ხილქ = ბიჭს

ჩითები მოერგო.

აღაზ|დ|აინი, აღაზ|დIუინი ayaz|d|ajni, ayaz|d[ujni მიმდ. прич. paricip. სახმარად

გამოსაყენებელი, გამოსადეგი ГоДНЫЙ для употребления, пригодный useful,

usable. д5обоб აღაზდუინი ქაირცხი, ქოკდოჟფხუ დაცლეიშ — ბავშვების-თვის

გამოსადეგი ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი მოიტანეთ, ერთი!

აღაზ|დ|არ ayazld|ar გრდმ. mx. mans. მორგება (მოარგებს); სარგებლობა (ასარგებ–

ლებს) сделать пригодным, подогнать что-л. к чему-л. to fit, to profit. საძ

ვეთარ ვეჩუიშნა აღაზდოს — ჩემი ცოდნით სხვებსაც ვასარგებლებ; მეწუ–

დ|აღარ dlayar გრდუვ. непрх. intrans. |მო1სვლა ((მო1დის) приходить, течь в эту CTO-

ლამრ ვაღრ — შენი ძმა ზეგ მოვა; დუი დაღრ — ცხენები მოდიან. სრ. сов. perf.

დაცარ da’ar.

აღმოსავლითა ი аутозауШа j აღმოსავლეთი ВОСТОК the East. ცივმაქრენა თუ-

დ|აყ|დIაილნრ, დ|აყ|დ|ალინრ ძ მძ1ძმ1Iი6, d|ag|d|aliné მიძღ. прич. particip. შეჭ-

მუ ლი поеденный eaten.

დIაყინრ Фадтб მიმღ. прич. particip. 9 ეჭმული, ნაჭამი поеденный eaten.

დIაყ|დIაილნი, დIჯყ|დ|ალინრ, 4 4 ато, d|dq|d|alind მიმღ. прич. particip. გამ–

ხმარი засохший dried, staled. იზყიალინრ მაივი — გამხმარი პური; დჯყდა–

დაჯყ|დ|ალარ daq|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. გახმობა (გახმება) высохнуть 10. Wi-

აყაირი aqajri მრ. ob. MH. cM. pl. see amy 199. თხეგო!ჰ! 545066 ხილრე!ჰ), ღაზიჩრ მახინ

გაიყიდება.

76

@@@ 79 @@@

აყალმაყალ იი aqalmagqal jj აყალ–მაყალი шум-гам, дебош, скандал brawl. მა–

ლქჩოვ აყალმაყალ oq — მთვრალმა აყალმაყალი ატეხა.

აყალრ 9 2ძმ16 ; აყალო (მიწა) глинозём CIმX».აყალრ ქაზდარმაქ ცომ обе, — აყა-

აყარ 2ძ2L გრდმ. прх. trans. გაყოფა (ყოფს) делить to divide. ვაჟარვ მმალე ჟე აყრ —

ძმები ზიარ (საერთო) ცხვარს ყოფენ. სრ. 008. perf. დIეყარ Федаг.

loge djagar’ გრდმ. прх. trans. ჭამა (ჯამს) кушать to eat. დუკ ქანიზ იაიყნათხ —

ბევრი ყურძენი ვჭამეთ; იაპოვ ვორ ბაყრ — გოგონა ვაშლს ჭამს. სრ. cos. perf.

ვალარ' qalar.

დაყარ” djagar’ გრდუვ. непрх. intrans. ნაღვლობა (ნაღვლობს) переживать 10 yearn, to

clogs d|aqd’ გრდმ. прх. trans. ინფინიტივია dols@elior gels инфинитив для масдара 15

an infinitive for the gerund logs dlagar’. ვორ ბაყოს – ვაშლს ვჭამ.

დაყ” ძ გძმ” გრდუვ. непрх. intrans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для мас-

дара is an infinitive for the gerund დაყარ” djagar’. ჰონ სო ცო ვაყე – შენ მე არ

გენაღვლები.

დაყეჰ Чаде, თუკი ენაღვლება если переживает if he/she worries, if he/she

yearns. ჰე ვაშენ ვაყეჰესრ, ვოლალ 994$ — თუ შენს ძმას ვენაღვლები, მო-

ვიდეს სანახავად. იხ. CM. see დაყარ” Чадаг”.

დაყუილა დდ djaqujla dd გარემო და პირობები, სადაც ჭამა შეიძლება про-

странство и условия, где можно поесть surroundings and conditions where

you can eat.

აყრა|დ(არ მძIმIძIშX გრდმ. прх. trans. აყრა („ა1ყრის) разобрать, разбирать (доски),

снять, снимать лагерь to пр off (floor). დურგლეს პოლ აყრადბიქ – დურ-

გალმა იატაკი აყარა.

396g] aqrié] გულაღმა навзничь, на спине on one’s back. აყრ ვიშრასრ – გულ–

აღმა ვიწექი.

აყრ დ(ოტარ (იხარ) მძL ძ|ი(მL (ixar) გრდუვ. непрх. intrans. გადაზნექა (გა-

დაიზნიქება) отогнуться (назад) to sag. ook ლასტია კნათ აყრ ვოტქ – ჯო-

77

@@@ 80 @@@

ამაირგ asajri dé. мн. pl. იშ 18.

დაშარ d|asar გრდუვ. непрх. intrans. [a ]obmds (PANSY [paciTasaTs to melt. ქო

მეზე истощиться, изнемочь, выбиться из сил ради кого-л. to care of so-

მ 79

meone superfluously. თეყეშ 9545131 ვაიშნასი, სო ის Бове) ცო gmpmgds sd —

მაქაჰ ვაში, ds მარაღ ცო ვიქ — ადამი კატოს ზედ გადაჰყვა, მაგრამ ქმრად არ

შეირთ

მ ო.

пить, растапливать, перетопить 10 melt. ფსტუძჩოვ კარაქ დათნეღ დაშდიქ –

– მცხუნვარე მზე ყინულებს ადნობდა. 2. დალბობა Mounts (бельё) to ret.

ფსტუძჩოვ ქაირტცხი დამდიქ – დედაკაცმა სარეცხი ჩაალბო.

დაშინრ ძ 2გყIინ მიმღ. прич. particip. გამდნარი, დამდნარი растаявший melted. და–

აშირლძ 25ILI1 ხმიანი, მაღალხმიანი © голосом, голосистый, громкоголосый

noisy, loud. ამრ აშირლძ სტაკ ვა“ ამო მაღალხძიანი კატია.

ამ კარ askar აშ კარა, ცხადი явный, ясный clear, obvious. ე აშ კარ და — ეს აშ-

კარაა.

აშ კრათ askrat %ქნს. нареч. adv. აშ კარად явно evidently.

ამშუპა|დ|ალარ aSupald|alar გრდუვ. непрх. intrans. შეშუპება (შეშუპდება) BCITyX-

нуть to swell. ჯამაღ აშუპადალძ« სოგო!ჰ! — ლოყა შემიშუპდა.

აშუღ ვბ asuy vb აშუღი ашуг ashugh (singer). აშუღ დუიპრქ თრილთი!პ! თხე

/8

@@@ 81 @@@

აშხამ/ბ1ა|დ(არ a¥xamrblald|ar გრდმ. mx. mans. ამო შხამება (ამოაშხამებს) отпла-

тить злом (добро), отравить to make sb lose good spirits. 3153 (+5) დაიყ–

აჩარ абаг გრდმ. прх. trans. მიტყეპა, მიბეგვა побить, приколотить tO beat. ვაშას შა–

დ|აჩკარ|დ|ალარ d|adkar|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. დაჩლუნგება ((და1)ჩლუნგდე–

ბა) [при тупиться tO become dull. სქ ნეკ დაჰ დაჩკარდალი — ჩემი დანა და–

ჩლუნგდა.

დაჩკარ|დ|არ d|adkar|d|ar გრდმ. прх. trans. Iდა)ჩლუნგება ((და1აჩლუნგებს) (II0M I –

აჩინრ 26100 მიმღ. прич. particip. მიტქ ეპილი, მიბ ეგვილი ИЗбитый, набитый beaten.

დ(აცარ djacar გრდმ. прх. trans. თიბვა ((გა1თიბავს) КОСИТЬ 10 1020VV. გლეხევ ხასხა–

დ|აცითარ d|acitar გრდმ. прх. tans. | გა1თიბვინება заставить Гс1косить to make sb

დაცინრ djacind მიმღ. прич. particip. გათიბული скошенный mMOwn. დაცძნრ ვავე–

დეაცუინი ძე მCV101 მიმღ. прич. particip. 1. |გა1სათიბი ТО, ЧТО надо скосить sth to be

mown. 2. მთიბავი косарь mower.

დ აცუშ dacus %ქენს. нареч. adv. მო კლედ KOPOTKO briefly, shortly, in short. ვაცუშ

[ssf ძ20წ მო კლე короткий short.

აძულბა|დ|არ aZulbald|ar გრდმ. прх. rans. შეძულება (შეიძულებს) возненавидеть

to hate, to dislike. წყეწყ ნანენ ჩუიხი აძულბადარ ხეცე – ხანდახან დედამ

ბატკნის შეძულება იცის.

დაწარ dlacar გრდუვ. непрх. intrans. 1. დევნა (დასდევს) ходить (следовать) вслед за

кем-л. to follow, to run after, to haunt. შაირ ძუძ კეხ ავრ შაირვპ იაიწრ ბაღი =

ობაში ყოფნა (59 მდგომარეობაშია) быть в привязанном виде to be in tied

79

@@@ 82 @@@

დIაწIდ|არ d|ac|d|ar გრდძ. прх. trans. 1. ვინმეს მიერ ვინშესთვის, ან რამისთვის ვინ–

მეს |გა1დევნება (ადევნებს), გაყოლება посылать кого-л. вместе с кем-л. tO

make sb/sth pursuit someone. შაირ ძუძ კეხ ავოს ელრ იაწოირ ბაღი – ევა ელოს

ქონა/ ყოლა Иметь в привязанном, протянутом (натянутом) виде to keep or

have somethimg in the bound form. ე ქარსა მაცლომცძ იაწიუიში ესე? – ეს

საბელი როდემდე გაქვთ გაბმული აქ? შდრ. ср. comp. ооо d|ocar.

აწიერა| დარ acera|d|ar ced. прх. trans. აღწერა (აღწერს) описать to describe.

ედ ბ“ზ VJ Vd

აწეწა|დ|არ acecald|ar გრდმ. mx. თაია. აწეწა (აწეწავს), აძენძა, აბურდვა растре-

пать, перепутать, взлохматить to scutch, to put into disorder. უსრ. несов. imp.

წეწა|დ|არ ceca|d|ar.

აწეწა|დ|ალარ 2000მ1ძ( 212L გრდუვ. непрх. intrans. აწეწა (აიწეწება), აბურდვა, აძენ–

ძა растрепаться, перепутаться, взлохматиться to scutch, to put into disorder.

დაწ ვაწიშ, ლაწ ვაწიშ dlacqacis, lacqacis %2ნს. нареч. adv. რამდენადმე მძი–მედ,

რამ დ ენადმ ე შ ეუძლოდ нездоровиться (в какой-то степени) as if unwell. dada

დაჭარ dagar გრდმ. прх. trans. ღრღნა грызть to crunch, to gnaw. ფჰარავ ძოლ

დოკ დაჭარ ЧоК daar გულძმარვა (ძმარავს) изжога heartburn. დოკ და–

ჭრ სქ- მძმარავს.

დოკ დ|აჭა|დ|ალარ ძიL d|ag|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. სახელი ეთანაღრება

ზმნის მოქმედებისა угрызение to hesitate in doing sth. ე საქმონმაქ დოკ დაჯ–

დ|აჭინრ d|adind მიმღ. прич. particip. დაღრღნილი обглодок crunched, gnawed. ე

დაჭუინი ძ(2CVII1 მიმდ. прич. particip. დასაღრღნელი TO, 910 можно обглодать Sth

to be crunched, gnawed.

ახ|დ|აილნრ, ახI(დIალინრ ax|d|ajIng, ax|d|alin6 მიმღ. прич. particip. მოტყუებული

обманутый lied, deceived. ო სტა კ ახვაილნრ ვისქ — ის კაცი მოტყუებული

დარჩა.

80

@@@ 83 @@@

ახIდ|ალარ ax|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. მოტყუება (მოტყუვდება) ошибиться, 06-

мануться to lie, to deceive, to cheat. ო კნათ ატაიშ ახლა — ის ბიჭი ადვილად

ცდა).

ახალთესლ დდ axaltesl dd ახალთესლი пшеница яровая fresh seed. ახალთესლ

ახარ 9X9L გრდმ. непрх. trans. | მო. 1ხვნა („მო1ხნავს) [вс1пахать to plough. იოფსტ ახ–არ

ახარ“ ахаг” 1. გრდუვ. непрх. intrans. ყეფა (ყეფს) лаять to bark. ფპარჩ ავეხ ახერ —

ახარ” axar’ ბ ერწი бесплодный, яловый barren, sterile. ტცენეხ თხქ ძეთ, ახარ ბი– სქ

= წელს ჩვენი ძროხა ბერწი დარჩა.

ახვ axa’ გრდმ. непрх. trans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для масдара is მი

infinitive for the gerund sksd' ахаг'. ალნობი მძდრი obs ვექლა — ალვნელები

მინდვრების მოსახნავად ემზადებიან.

ახჭ“ axd’ 1. გრდუვ. непрх. intrans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для масдара

is an infinitive for the gerund ახარ” axar’. ე შუ ფჰარან 568 ცუი $903? — ამ

ახ–დ)ივუინი ax-d|ivujni მიმღ. прич. particip. მხვნელ–მთესველი пашущий и сею-

щий, пахарь а ploughman and sower. ფპერქ ნახ საბლეხძ ახ–დივუინი და –

ახწძ 2XC1 [den |უხნავი непаханный unploughed. ახწძ ქაზდარ — მო ფხნავი მიწა.

ახარ|დ|არ axar|d|ar გრდმ. прх. trans. გაბერწება (გააბერწებს) сделать яловым tO

become sterile.

ახ|დ|არ ax|d|ar’ გრდუვ. непрх. intrans. მოტყუება (მოატყუებს); მიტყუება обмануть,

81

@@@ 84 @@@

ახ(დარ” ах|аг” გრდმ. прх. trans. აყეფება (აყ ეფებს) заставить лаять to make bark.

ხოლმე.

ახ(დ|ჯ ax|d|&' გრდუვ. непрх. intrans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для Mac-

дара is an infinitive for the gerund NRE ах|аг'. გრიშა სო 59$ ცადლა —

ახ დIჯ“” ах 08° „4დმ. прх. trans. ინფინიცტილია მასდარისთვის инфинитив для масдара

© გრდ ფიხიტივ დ 3

is an infinitive for the gerund зоб ax|djar’. მა დოლლათ ის ფპუ ახბა,

დ|ახ|დ|არ djax|d[ar გრდმ. იიX. trans. დათრობა (დაათრობს) напоить (сделать пья-

ным) to make sb drunk (will make drunk). ე არყევ ე ჰაში დაპ დახდიქ — ამ

დ|ახლახქ ძ|2XI2X6 მოგრძო длинноватый Oblong. სპგო. იახლახქ ქარსპ ლეფ–

ახრიკ!აც! 2XIILI 2? | |ძაღლი!), რომელიც ხშირად ყეფს [собака], которая часто

ხშირად 9 ეფს.

დახარ djaxar’ გრდუვ. ფთიეიX. სინი. |და1თრობა ((და1თვრება) опьянеть, пьянеть tO

დახარ” d|axar’ გრდუვ. непрх. intrans. წასვლა (წავა) пойти, уйти 10 gO. მიჩ ვახქ ო

დ|ახითარ ძ|2XICმX გრდმ. прх. tans. 1. გაშვება ((გა1უშვებს) отпустить, отпускать tO

let go, to allow to go. agen დაჟარმაქ ბახითნას – ძროხა ბალახზე გავუშვი. 2.

ტყორცნა метать, метнуть to throw, to shoot. თედოს bsg 9b ატყ–წაქ და–ხითიქ

დIახინრ ძ 2XIი6 მიმღ. прич. particip. მთვრალი ПЬЯНЫЙ (выпивший) drunk.

დ|ახრი კაც! ძ მXIIIV მ?! ლოთი, ძსძ ელი пьющий, пьяница drunkard, tippler. საბ–

82

@@@ 85 @@@

sb 30060 axkajri მრ. ob. MH. CM. pl. see agb3 jexk.

დ|ახ კIდIაილნირ, lsh კIდ|ალინრ ძ მXLIძ მ)Iიმ, d|axk|d|alind მიმღ. прич. particip.

დამპალი гнилой, сгнивший rotten. ხეტყე იუყრქიუყ დახ კდალინრ გუდა- ლქ

დ|ახკ|დ|ალარ d|axk|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. Iდა1ლპობა ((და1ლპება) гнить 10 rot.

პა?

დახკ|დIარ d|axk|d|ar გრდმ. прх. trans. Iდა1ლპობა ((და1ალპობს) сгноить to make rot.

დ|ახ კურ ФахКиг დამპალი ГНИЛОЙ Totten, rotted. ე ვორ მოლ ბახკურ ბა – ეს

ახკ/დ(ალარ axk|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. მიბმა (ებმება), დაბმა to tie. სრ. сов. perf.

ახ კარ) მXIL2L გრდმ. прх. trans. თა დაბმა (აბამს), Га ე! კვრა привязать, связать, завязать 10

ბინის ბას შეკვრა დაიწყეს. სრ. сов. perf. დეხკარ' ძე მL".

ახკარ” axkar® გრდმ. прх. trans. თხრა копать, долбить to dig. ოგარ იოფსტ ახკორ —

ამოთხრა ამ რუს იმიტომ უნდა, რომ სულ ამოიწმინდოს და წყალი კარგად

წამოვიდეს. უსრ. HECOB. imp. ეხკარ exkar.

ახ Jams axkujla 1. დასაბმელი (ადგილი) место, где привязывают а place for

tying the animal. პეტრეგო!ჰ! ფსტუ ახკუილა ცო დაგეგმ – პეტრეს ხარის

დასაბმელი ადგილი აღარა აქვს. 2. მოსათხრელი (ადგილი) место, которое

следует вырыть a place to be digged. ესე ახკუილა ცომიჩჰე გუ — აქ მოსა–

თხრელი არსად ჩანს.

ახ კინრ axkind მიმღ. прич. particip. აძონათხარი ВЫрытый caved. მელ“ Ь$ ია, ე ვოფ

83

@@@ 86 @@@

ახ კუინი! ах ип მიმდ. прич. particip. 1. დასაბმელი, ის, ვინც, ან რაც უნდა დააბან TOT,

кого должны привязать sth/sb to be bound. г. საბმელი, ის, რითაც უნდა

დააბან TO, чем должны привязать sth to be used for binding. 3. დაძბმ ელი, ის,

ვინც უნდა დააბას TOT, кто должен привязать someone who binds.

ახ კუინი” axkujni’ მიმღ. прич. particip. 1. მოსათხრელი тот, что должны | 8ნIIX0ILმ1;

тот, кто должен [вы\копать sth to be caved, shoveled. ახ კუინი ცომი და შუ-

გო? — ამოსათხრელი არაფერი გაქვთ? 2. სათხრელი, ის, რითაც უნდა თხა–

რონ то, чем должны Гвы\копать Sth to be used for caving, digging. 3. მთხრე–

ლი TOT, кто должен |8ნIIM0M0მქინ digger, someone who digs. ვოფ ახ კუინი

ახ კთუ9 დ axktuj d ნახველი, ფურთხი харкотина, мокрота, плевок phlegm. ახ 3

sbens gba’ axlajni Jodo. прич. particip. მოხვნადი (ადვილად მო სახნავი) легко копа-

емый to be easily ploughed. ვუნე (75а) ახლაინი ქაზდარ იარ, დენიც ჰალრ

ახლაინი” axlajni’ მიმღ. прич. particip. ადვილად მოსატყუებელი тот, кого легко 00-

мануть a person easily deceived. ე სტა 3 მარჭ ახლაინი მოც ვა – ეს კაცი რა

ახლევ|დ)არ axlev|d|ar გრდმ. прх. trans. მოტყუება, გაბრიყვება; გამოტყუება, ტყუ“

ილებით შ ეყოლიება, ხელხე დახვ ევა обманывать, выманивать, морочить го-

лову, водить за нос to deceive, to cheat. მუიჩრ სტა კონ ვ ენაც ახლევდარევ ვუმ

(უმ) ქორდ§ ლესე – ცუდ კაცს სხვისი მოტყუებით რამის შოვნა სურს;

ახლეხ axlex სანახევროდ пополам partialy, in two parts. ვორქ ბავჩ ახლეხ ბა

sbé იი aX0 jj ახო очищенный лес для пахоты wood ready for planting. თხო ვა–

84

@@@ 87 @@@

ახ(დ(ორიკ!აც! 2XIძ|იIII 27) მატყუარა обманщик deceiver. ახდორიკIაც!, sb

დუინი მემლი ნახლრ ცო დეწე ხილს — მატყუარა ვინმე (ადამიანი) ხალხში არ

უნდა იყოს.

ახრობ, ახრუბ, ახარ ბდ axrob, axrub, axar bd თოხლი поярок shaved lamb.

ბარსტენრ ახრობ — მსუქანი თოხლი; Es mab ქომო ახრი დუვუხ დოთჯდანრ

ფსტუინონრ ახრახ – ხამთარში მამალი თოხლები დედალ თოხლებზე უფრო

მეტი იხოცება თურმე; დაპ ლაირკჩე|ჰ1დოლძ ჩუხოხ ახრუბ წე — გაპარსვის

შემდეგ ბატკანს თოხლი ჰქვია.

ახ–უთხუი, ახ–უთხი ი ax-utxuj, ax-utxi j 26. мн. pl. ნაჭერ-ნუჭრები, ნახევარ–

ნაჭრები кусочки pieces of something, parts of something. ახ–უთხი სო ვასინე

სო, შარნა ვახქ – ნაჭერ-ნუჭრები მომიყარა და |თავისთვის! წავიდა; იოფშქნრ

ნაჩხო ახ–უთხი იისქგე თხო – დამტვრეული ყველის ნაჭერ-ნუჭრებიღა და–

გვრჩა.

ახუინი axujni მიმღ. прич. particip. 1. [dm სახვნელი, [dm სახნავი то, что надо | 8CIIIმ-

хать to be ploughed. sbi abo ქაზდარ — მოსახვნელი მიწა. 2. მხვნელი пахарь

plough-man. ახნიში ეხი ბალ – მხვნელები მინდორში გავიდნენ.

ახუძა|დ|ალარ მXწ39|ძ|212L გრდუვ. непрх. invans. ახუნძვლა (აიხუნძლება), გახლა–

რთვა Спутаться 10 entangle. დუი ახუძადალი – ცხენები გაიხლართნენ.

ახძი axS8i %ენს. нареч. adv. როგორმე, როგორც იქნა как-нибудь, кое-как somehow,

however.

დჯახ,დ|არ, დახ|დარ dlax|d|ar, ძ|მXIძ|მXL გრდმ. прх. tans. დაგრძელება (FN

გრძელ ებს) удлинить, удлинять to lengthen.

დჯახ,დ|)ალინრ, დ|ახ|დ|ალინრ d|ax|d|alind, d|ax|d|alin6 მიმღ. прич. particip. და–

გრძელებული, გაგრძელებული удлинённый elongated.

დახ– დ|აც|დ|ალარ, ©lsb-|ols;slolsemsé dlax-d|ac|dalar, d|ax-|d|ac|d|a-

Ar გრდუვ. непрх. intrans. ბევრი ლაპარაკი (ბევრს ლაპარაკობს) болтать much tal-

king.

დაახქ Чахё გრძელი ДЛИННЫЙ long. of glaml3] იახქ ლარკი ია — ვირს გრძე– ლი

ყურები აქვს.

ავარ agar გრდმ. прх. trans. გადახდა (იხდის), 'ხღვევა, ანაზღაურება платить, BO3-

местить 10 pay, to compensate. წერ დავდიქჩრ ვავაინ ავარ დიქ – გაფუ-

85

@@@ 88 @@@

— ძან 'ხარალი boo. სრ. сов. perf. დ)ევარ d|eqar.

და ვარ Фадаг გრდუვ. непрх. intrans. |მო1წოვა ((მო1სწოვს) сосать to suck. ასე ათახ

დავე – ხბო ძროხას სწოვს.

ავ|დIარ 2ძ0IძIმX გრდმ. прх. tans. იგივეა, რაც ТО же что the same as ავარ aqar.

დ|ავ|დ|ალარ ძ 2ძ)ძ|მI2X გრდუვ. непрх. intrans. (გაზრდა („გა1იზრდება) расти, вы-

растать to grow пр. о ვოპ ზორაიში ვავვაილნუიცბ — ეს ბიჭი ძალიან გა–

ზრდილა აკი.

და ვIდIარ ძI2ძIძIმL" გრდმ. прх. trans. 1. გაზრდა ((გა1ზრდის) вырастить, выращи-

вать 10 grow up. აგას იავიიქ ე კაწკო amd — ბებიამ გაზარდა ეს პატარა

გოგონა. 2. გა ხვიადება, გადიდება преувеличить, преувеличивать 10 eXag-

ამხანაგმა მეტად გაახვიადა.

დეავ|დარ” djaq|d|ar’® გრდმ. прх. tans. ძუძუს Где» |} со ад» (აწოვებს) давать грудь

to suckle, to nurse. სო გერწალი, ნანას ბჯდერ დაკოდრ — მოტრიალდი რა,

ols 31| djaq|d[d" გრდმ. прх. trans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для

масдара is an infinitive for the gerund ols еб djaq|d|ar’. ბჯდერ დავდა

ვეთარ დეწე "ბავშვის გაზრდას ცოდნა უნდა; ამბუი წყეგეც ცო იეწე სტაკოვ

ols lols’ djaq|d[3® გრდმ. прх. tans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для

масдара is an infinitive for the gerund ols 356 djaq|d|ar’. (39959 დი კოს

აკეღ დ)ერწარ адеу d|ercar გრდუვ. непрх. intrans. გამხეცება (გამხეცდება),

მხეცად გადაქცევა превратиться в зверя, озвереть to behave (act) like a

beast.

ავეხ დ|აწარ agex Фасаг გრდუვ. непрх. სინთია. ნადირის დევნა (ნადირს დას–

დევს), ნადირობა гнаться за зверем, охотиться to hunt. მიჩონ ავეხ ვაწრეხ

86

@@@ 89 @@@

ავეხ დაწუინი ვბ адех ძ|2CVI01 vb მონადირე, ნადირის მდევნელი ОХОТ-

ник hunter. იკრ ვალენრ ავეხ ვაწუინი ვარ — იკო განთქმული მონადირე იყო.

ა ვითარ aqitar გრდმ. прх. trans. 'ხღვევინება (აზღვევინებს) заставить возместить tO

make sb requite sth. ოვუიგრ ბავინრ დო! ავითქ — მას დაკარგული ცხენი

ა§|დ|ითარ aqldfitar გრდმ. прх. tans. იგივეა, რაც TO Же, что the same as ავითარ

ა ვსარებ იი aqsareb jj აღსარება исповедь confession. მოძღრივ ავსარებ ლევ–

ავსებ დდ aqseb dd აღდგომა Пасха Easter. ავსებ ლე აიპრალე!ჰ! და, ლე მაი–

და ვIდჯიენრ ძ|2ძ|ძIფიმ მიმდ. прич. particip. გაზრდილი, აღზრდილი ВЫращенный,

воспитанный grown up.

დ|ავ§|დეწინი dlaqaldlegind მიმდ. прич. ითითი. ის, ვინც (რამაც) უნდა მოწოვოს

тот, кто должен (может) пососать [грудь] one who should suck.

დ|ავ|დ|ალარ ძ 2ძ)ძ|მIმX გრდუვ. непрх. intrans. გაზრდა (გაიზრდება) вырасти tO

grow. კაწი ჰალ დავდალძ — ლეკვები გაიზარდნენ.

და §3Iდ|ითარ ძ|2ძ|ძ)IC9X გრდმ. прх. trans. გაზრდევინება заставить (попросить) вы-

растить to help sb in growing up. ფჰარაგრ კაწი დავდითოს – ძაღლს ლეკ–

ვებს ვაზრდევინებ.

დ|ავ§დ|ეწინი dlagaldlecini მიმდ. прич. рай». ols, ვინც (რამაც) უნდა მოწოვოს

тот, кто должен (может) пососать [грудь] one who should suck.

და ვითარ ძ|2ძ1C8XL გრდმ. прх. trans. მოწოვინება (მოაწოვინებს) разрешить посо-

carb [грудь] to allow to suck. თხე ათავ ქეჩრ ჯს ცო დავითრ – ჩვენი ძროხა

სხვის ხბოს არ აწოვინებს.

და ვინი ძ მძIი1 მიმღ. прич. particip. ols, ვინც (რაც) წოვს сосущий | I6VI6I) one who

(what) is sucking.

87

@@@ 90 @@@

და ვინრ d|aqind მიმღ. прич. particip. ვისაც (რასაც) მოუწოვია пососавший [грудь]

one who (what) has sucked.

ავს§ 9052 ნადირივით подобный зверю like a beast, as a beast.

ავუინი aqujni მიმღ. прич. particip. გადამხდელი; გადასახდელი то, кто должен вы-

платить; то, что следует выплатить payer; to be paid. ნალოგ ია დადეგო

ავუინი — გადასახადი აქვს მამას გადასახდელი.

ა sd aqci გადაუხდელი невыплаченный unpaid. ნალოგ ია დადეგო ავწძ – გა-

და ვ– კაწ კო d|ag-kackd დიდ-პატარა разные по величине big and small.

старший elder, older. ვავუხზ ვაშრ — უფროსი dds; ჰო სოხ იავუხ4 ია – შენ

დავო djaqd დიდი большой big, great. ვაკო კნათ — დიდი ბიჯი; იავო amd “დიდი

ls mada d|aqujST %მნს. нареч. adv. დიდად ОЧЕНЬ Very.

sg обо დდ ауд dd ულაყი жеребец stallion.

534, ჰანე aha, hane ნაწ. част. part. აჰა Ha take it, here it is. s3§ (3564) ე ჟაგნრ! – აჰა ეს

წიგნი!

აჰას ahd’ ნაწ.მთ. part. არა, არაც HET, He-a not, no.

აპი ahi ნაწ. част. part. So BOT here is. აპი ჰქ ჟაგნრ — 50 შენი წიგნი.

აჰ ah ერგ. იხ. Эрг. CM. erg. see ჰო ho.

око кто ah|dlalar გრდუვ. непрх. inns. მიპარვა (ეპარება); გაპარვა,შეპარვა ПОД-

крадываться, бежать, пробираться to steal up. ცოკალ მამლენ აპლა – მელა

მაძალს ეპარება. სრ. сов. perf. დ|Iეჰ|დ|ალარ djeh|d|alar.

8356 ahar' გრდმ. прх. trans. პარვა (იპარავს) воровать to steal. ცოკლევ ქოთმი აპრ —

მელია ქათმებს იპარავს; ფპარავ საბუდრელქ გაგნი 83d — ძაღლმა საბუდ–

რიდან კვერცხები მოიპარა. სრ. сов. perf. დIეჰარ d|ehar.

აჰარ“ ahar’ გრდმ. прх. trans. | და1ფქვა ((და1ფქვავას) [с1молоть to grind. შივ დე და,

88

@@@ 91 @@@

დIაჰარ djahar გრდმ. mx. ans. წაღება (წაიღებს) взять, забрать to take away. უსრ.

несов. imp. 3 ეჰარ qehar.

s3 ols ah|d[ar გრდმ. прх. mans შეპარება ((შე1აპარებს), გაპარება тайком вводить,

уводить, подсовывать to let somebody go secretly, to take secretly. ბჯდრინ

ღაჟღაჟაცრ აჰოდრ — ბავშვებს (ჩვილებს) ხაშხაშს აპარებენ. სრ. con. ითი დ|ეჰ-

К djeh|d|ar.

დ|აჰითარ d|ahitar გრდმ. прх. trans. |გა1გ ზავნა ((გა1გზავნის), გადაგ ხავნა, გატა–

ნება послать, посылать, переслать, пересылать to send. აინ კოს პასილ კ ია–

Jomo თინენ — ანიკომ ამანათი გაუგ ხავნა თინას.

აჰინრ ahind' მიმღ. прич. particip. მოპარული, ნაქურდალი ворованный, краденный

ნები.

აჰინრ“ მხ10ი00” მიმდ. прич. particip. დაფქული МОЛОТЫЙ milled. ჰარე!ჰ) ვუნე (75) დარ

დაჰინრ d|ahind 3. прич. particip. წაღებული взятый, забранный taken. სტოთხ-

წიგნი ძლივს დღესღა მოვატანინე ჭამპოს (კაცის საშინაო სახელია).

აჰI(რ|) 2ხ|61 adit. ჩაღმა, ქვევით, ქვემოთ, ქვევითა მხარეს, ჩა-, ჩამო- ВНИЗ, В НИЖ-

нюю сторону, C- down, downwards, downstairs, downstream (%ზმნისართ–წინ–

სართი, ჩვეულებრივ აღნიშნავს მიმართულებას ხევიდან ქვევით, ან გახაზხავს

ხმნის შინაარსს; რწყმულ მეტყველებაში შესიტყვების მეორე წევრის წინ

კარგავს ბოლოკიდურ ირაციონალურ Iრ| Гб] ხმოვანს; რთული ფუძის, ან შე–

სიტყ ვ ების შ ემად გ ენე ლი ნაწილი наречие-приставка, обычно обозначает Ha-

правление действий сверху вниз, или подчеркивает смысл глагола; в свя-

зной речи перед вторым членом словосочетания теряет конечный ирра-

циональный гласный [&] [0]; составная часть сложных основ или слово-

сочетаний adverb-preverb indicating the direction from up to down or empha-

sizing the content of the verb; in coherent speech in front of the second member

of word-combination it looses the final irrational vowel [a] [6]; a component part

of complex root or word-combination). შოთა აჰIრ1 ვახქ შირიქი — შოთა წავიდა

89

@@@ 92 @@@

(წა(ჩა1ვიდა) შირაქში; შპქის კივ იესქ თხო s3 [mld — შანქიმ კევი მოგვიტანა

ცხენმა ხურჯინები გადმოყარა (ჩამოყარა; ვორ აჰ ბეკი — ვაშლი

ჩამოცვივდა; ხქ აჰ ბოჟქ — ხე წაიქცა; ო ვოპ ლიშნბახ აჰ ცო ვესქ — ის ვაჟი

ნიშნობაზე არ ჩამოვიდა; გიგოს დოჯ აჰ ხახკძ — გიგომ ცხენი გააჯენა (ქვე–

i” კენ); ag აჰ ბახკქ მაყრი ქორწილ დოჩრ დენი — ..და |ნა1მოვიდნენ

ქვევითკენ) მაყრები ქორწილის დღეს; ვენეხ დუწინრ ქით აპ ლეშე — ღვინით

სავსე წას ჟონავს; აგას პარნძ ხაკ აპ დასოდრ – К Bl ტომარას

რებულიყო (ნამოსხლეტილიყო); აჰ ვოს სოცძ ლახუშ. ხენმაქრქ – ჩემთან

ჩამოდი დაბლა ხიდან; შირიქი ზაპისკ დაჰითპ ლესერ სონე, 95(38 ვუიტა აპრ? –

შირაქში ბარათის გატანება მინდოდა და როდის მიდიხარ ქვევით შირაქ-ში)?

შდრ. cp. comp. Jel 31 aholh].

აჰ აკარ ah: ah akar გრდოვ. ob. непрх. CM. intrans. see აკარ akar. %ზორჯჭ მოხ ჰევოშ

ვორი აპ $036 — ძლიერი ქარის ქროლისას ვაშლები ცვივა.

აჰ დარლარ ah d|arlar გრდმ. прх. trans. ჩამოთლა (ნამოტლის) тесать (сверху

вниз) to cut (from up to down). მუშაცრ ფიცარ აჰ shea დალრ – მუშა

ფიცრის ჩამოთლითაა გართული.

აჰ დ|არჟ|დჯარ aly ძ|მI7Iძ|2L გრდმ. прх. თაია ჩამოფენა (ჩამოფენს), გაფენა

разостлать, развернуть (сверху вниз) tO put, to lay (from up to down). ნაიბ–

დრი, Bs bo აპრ (39% დარჟდინაიშტ? — ქეჩები, ფარდაგები არ ჩამოფინეთ?

აჰ დას|დ|არ ah d|as|d|ar aed. прх. trans. ჩამოცლა, დაცარიელება опорож-

нить, опорожнять 10 empty. ოვუს ჰაირნქ ხაკ აჰ დასოდრ — ის ფქვილიან

ტომარას ცლის.

აჰ დას|დ|უინი ah d|as|d|ujni მიმღ. прич. particip. 1. დასაცლელი, ჩამოსაცლე–

ლი TO, что надо опорожнить sth to be emptied. მავოხ ბუწინრ მჯყოლ აპ

TOT, кто опорожняет the one who empties. ე бус აჰ ბასბუინი ცომენა და –

90

@@@ 93 @@@

აჰ დასტარ ah dlastar გრდმ. mx. თია. 1. ჩამოხსნა (ჩამოხსნის), მოხსნა от-

вязать, снять to take away, to untie. ქარსპ აჰ იასტათ ხენხძ – საბელი Bo-

მოხსენით ხიდან. 2. კუჭში გახსნა (გახსნის) слабить (ი желудке) to have

stomach disorder. ჯარხლევ ბჯდერ აპ დასტძ — ჯარხალმა ბავშვი კუჭში გახ–

სნა.

აჰ დ(ატარ (ეტარ) მხ, d|atar (etar) გრდუვ. непрх. тат. ნასკდომა (39

ს კდება), ჩაპობა треснуть, расколоться (сверху вниз) to break, to burst. 39

დელ აპ იატქ – კედელი ჩასკდა.

აჰ დ|ატ|დჯარ (ეტIდIარ) ah d|at|d|ar (et/d|ar) გრდმ. прх. trans. ჩა(მო |692

(ნა/მო?ხევს), ჩამოხეთ ქა разорвать, порвать, расколоть (сверху вниз) 10 tear.

აჰ და დარ (6იტIდ არ) მხ, d|at|d|ar (¢it|d|ar) გრდმ. прх. trans. 1. გაIმო1-

ქტევა она ქვევითკენ) вынудить бежать (вниз) to make sb run

away. იაჩნოვ ტბათნირქ ნახ აპ დატდიქ — აგდარმა ტბათანიდან ხალხი გა–

[ео 1აქცია (ქვევითკენ). 2. გატაცება (გაიტაცებს ქვევითკენ) увезти (вниз) to

kidnap. ქისტვას amd აპ იატიიქ – ქისტმა ქალი გაიტაცა (ქვევითკენ).

აჰ ახ|დ(არ ah, 2XIძ|2X გრდმ. იი. trans. ჩა(მო1ტყუება (ქვევითკენ) сманить, при-

манить (вниз) to bring over by cheating. ცოკლევ მამალ ხენმაქრქ აპ ახდიქ —

მელამ მამალი ხიდან Boldmlagygms (43827325); ბაზრე|ჰ) დათქ. დავრაპ

დეხკუინრ, ნახ აჰ ახდიქ — ბახარშძში ერბოს იაფად ყიდიანო, ხალხი ჩაIძმო1-

იტყუეს (ქვევითკენ).

აჰ აპ|დIარ /დეპდსრ) ah, ah|djar (ძიხძ|მL) გრდმ. прх. თაია. ჩა/მო1პარება

(ჩაწმო1აპარებს) тайно увезти, погнать, унести (вниз) to take, carry sb/sth sec-

retly. თედლეს ნაყძ ბაჟ ქუირთხძ ბასტბპ ჟაბრ აჰ აჰბიქ — თედოლემ გზის

ბაჟის თავიდან ასაცილებლად ძროხები ჩა|ძო აპარა.

აჰ დაფხე კაIდ|არ მხ, dapxekald|ar გრდმ. იხ. прх. см. mans. sce დაფხეკა|დ|არ

91

@@@ 94 @@@

აჰ დახკარ (იხარ) ah d|axkar (ixar) გრდუვ. 96. непрх. мн. intrans. pl. ჩამოსვლა

(ჩამოვა) прийти, спуститься (вниз) to arrive. ცის კრობი sd აჰ დახ კე –

აჰ დახკ|დ(არ ( ველარ) ah d|axk|djar (qelar) გრდმ. прх. trans. ჩამოყვანა

(ჩამოიყვანს), ჩამორე კვა пригнать, спустить (вниз) to bring, to drive home.

აჰ დIაჰარ (ვეჰარ) ah d|ahar (gchar) გრდმ. mpx. trans. ჩატანა (ნაიტანს)

снести (вниз) to take, to carry. დარგნეს asabo შუიჩუ აჰ იაჰარ ლოსდიქ –

დარეჯანმა კვერცხების თავისას (უან) ჩატანა მოინდომა. უსრ. несов. imp. აპ ვე–

ჰარ მხ, gehar.

აჰ დაჰითარ ( ვეჰითარ) ah d|ahitar (qehitar) გრდმ. прх. trans. ჩატანინება

(ნაატანინებს) заставить снести, везти (вниз) to be sent. ტათბუნ თხაც დეწე

აჰ logs ah @а’аг! გრდუვ. непрх. таль. ჩამოსვლა (ჩამოვა) спуститься

დან.

აჰ დაცარ” ah d|a’ar’ გრდუვ. непрх. intrans. ჩამოტანა (ჩამოიტანს) снести, при-

нести, привезти (вниз) to bring (down). ო კაბ აჰ იას სო ggg! – ის კაბა ჩა–

აჰ დაცითარ ( ვეჰითარ) ah d|a’itar (qehitar) გრდმ. mpx. trans. ნა|მო1ტა–

ნინება (ნა/მო1ატანინებს), გამოგ ხავნა заставить снести, привезти (вниз),

прслать to make someone bring sth. ჟაგნრ აპრ დაცითრეხ ცო. დაკლივბ ო სქ

დად სიფსრე ლაუმ4 ჰალრ ვახქ – ყველის ჩამოსატანინებლად (გამოსაგზავ-

აჰ დ(ოსუილა დდ ah dlosujla dd ჩასასვლელი СПуск slope. ლამუ|პ) ou

92

@@@ 95 @@@

აჰ ეთIდ|არ (саб) ah et/d|ar (ot|d|ar) გრდმ. прх. trans. ჩა|მო1დგმა (o-

(მო1დგამს) ставить (вниз) to put down. სტაქნი აჰ ეთდოშ ცჰა ღაზქ სტაქპ

აჰ დIექარ (დIუღარ) ah d|ekar (djuyar) გრდუვ. непрх. intrans. ჩამოძახება (Bo-

მოიძახებს), ჩამოპატიჟება позвать, пригласить (вниз) to invite. ჰაშიგრ აჰ

აჰ თავ|დარ (თევIდIარ) ah taq|d|ar (teq|d|ar გრდმ. прх. trans. ჩამო თრევა

აჰ თეტარ (თიტარ) ah tetar (titar) გრდმ. mx. чат. ჩაწმო1ჭრა (ჩაწმო1ჯრის)

обрезывать to cut down. ილოს ხენქ დაყდაილნრ ტაივნი აჰ თეტძ — ილომ ხის

გამხმარი ტოტები ჩამოჭრა.

აჰ ols (содой об) ah tilld|ar (teplid|ar) გრდმ. прх. trans. 1. ჩა-

|მო1ცილება (ნაწმო1აცილებს) проводить (вниз) to see off. ჰაში სპგრ აჰ

თილდინას – სტუმრები ეზოში ჩავაცილე. 2. ჩახდა (ნაიხდის) снимать, снять,

спускать (одежду) to take off, to let down.

აპ logs (ველარ) ah d|ikar (qelar) გრდმ. прх. trans. ჩაყვანა (ნაიყვანს),

წასხმა свести, свезти, погнать (вниз) to take down. ლამოI3ჰ! ლაწპვოლინრ

უვ ბარე აპ и — მთაში д გამხდარი მწყემსი ბარში ჩაიყვანეს.

აჰ კარჩ|დ|არ კერჩ|დ|)არ ah kar¢|d|ar (kerg/d|ar) გრდმ. прх. trans. ჩა(მო1-

გორება (ნამო1აგორებს), დაგორება скатить to roll down. ტივ თეგდოჩუიშვ

აჰ ლაბჟინრ ah Лаб тб მიმღ. прич. particip. დაცურებული, დასხლეტილი (ქვე–

ვითკ ენ) поскользнувшийся (на наклоне) to $Пр (down). ფერდოხ აპ ლაბჟინრ

აჰ ლატარ (ლეტარ) ah latar (1etar) გრდუვ. ob. непрх. см. intrans. see ლატარ

აჰ ლაქ|დალარ | эко ко) ah lak|d|alar (lek|d|alar) გრდუვ. непрх. in-

trans. 1. se ), მივარდნა спрыгнуть, броситься 7 (вниз) to

93

@@@ 96 @@@

(გაფუჯდება), გარყვნა испортиться, изгадиться 10 spoil, to corrupt. ლაუფ–

აჰ ლახკარ (ლეხკარ) ah laxkar (1ехКаг გრდძ. მრ. прх. MH. trans. pl. ჩარეკვა

(ნარე კავს) погнать (сверху вниз) to drive home. 956 356 ჟაბრ აჰ sb 3

აჰ ლაჰ|დ|არ (ლეჰIდჯარ) ah lah |d|ar (1eh|d]ar) გრდმ. прх. trans. ჩამოლა–

გება (ნამოალაგებს), ჩამოღება, ჩამოკრეფა собрать, снимать (сверху) 10

pick down, to put down, to take down. თარუინმაქრქ ბუნგი აპ ლაპდიქ =

აპ ლეშარ (ლაშარ) ah, leSar (1989) გრდუვ об. непрх. см. inirans. see ლეშარ leSar.

ვენეხ დუწინრ ქით აპ ლეშე — ღვინით სავსე ტიკი ჟონავს.

აჰ. მახკ(დ|ალარ' მხ, იი2XLIძ|219X გრდუვ. ის. непрх. ем. папу. sce მახკ|დ|ალარ

maxk|d|alar. ათავ დურკენ მარდ додто Ба, შურ აპ მახკიალძ = ფურმა კასრს

წიხლი ჰკრა და რძე დაიღვარა; ქორლქ ფსა აპ მახკბალძი სოგო!ჰ! — ხელი– დან

ქერი A

აჰ malo (ეთIდIარ) ah იLIძ|2L (იCIძIმL) გრდმ. прх. trans. ჩამოდგმა (Bo-

მო დ გამს поставить вниз to put down, to take down.

აჰ დ|(ოლ|დარ (დIებლIდ(არ) ah dlol|djar (d|ebl|d|ar) გრდუვ. ob. Непрх. CM.

intrans. see დ(ოლ|დეარ dol|d|ar. ნუივ დახნ код აჰ დოლდიქ – მწყემსებმა

საქონლის მთიდან ჩამოდენა დაიწყეს.

აჰ დ|(ოლ|დ|ალარ (დIებლ|დ|ალარ) ah dlol|d|alar (ძICხIIძIმ19L) გრდუვ.

ცთიიX. intrans. ჩა/მო1მგზავრება (ჩაწმო1ემგზავრება), ჩა/მო1დენა начать спуска-

ться, течь to arrive, to flow. ბაცბი ტბათნირქ აპ დოლდალი – თუშებმა

ტბათანიდან ჩა(მო1მგზავრება დაიწყეს; წინიში იავძნრ როე ხი აპ დოლდალი –

ახლად ამოღებულ რუში წყალმა ჩა(მო1დ ნა დაიწყო.

აჰ დ(ოლარ (დIეფლარ) ah @оГаг (dleffar) გრდუვ. непрх. intrans. ჩა(მო1-

ძრომა (ნა/მო!ძვრება) сползти, ползком спуститься to scramble down, to

94

@@@ 97 @@@

crawl down. აკ ლერდპ ჰეხე აჰ ბუ ილნათხ — ნადირის დასაზვერად გამო-

ქვაბულში ჩავძვერით; ზღვენერქ დახკრ აჰ ბოლ“ = სხვენიდან თაგვი ჩამო–

ძვრა.

აჰ GUNES (еб) ah d|os|d|ar (d|eps|d|ar) გრდმ. იხ. прх. см. trans. sec

დოს|დ|არ d|os|d|ar. კმაიტმაქრქ გაზპ ნასტ აჰ ბოსბიქ – კლდიდან თხა ძლივს

ჩამოიყვანეს.

აჰ დ(ოტუინი ah d|otujni მიმღ. прич. particip. ჩამავალი, ქვევით მიმავალი спус-

кающийся, идущий вниз sth/sb going, arriving. შირიქტ აჰ დოტუინი ჟე ნაყმაქ

ოთქ – შირაქში (ქვევით) მიმავალი ცხვარი გზას დაადგა.

აჰ ოწარ (ებწარ) ah ocar (eboar) გრდმ. прх. trans. 1. ჩა(მო წევა (ჩაწმო1წევს)

пригнуть, потянуть (вниз) to pull down, to lower. ტა ივნი აპ ოწირ – ტოტები

(ჩა1მოსწია. 2. (ჩა მოწველა (I ჩა1მოწველის) Ге1доить to milk down. ე ძეთ, აჰ

ოწალი! – ეს ძროხა |ნა1მოწველე რა!

აპ დ/ოხარ (დIეხარ) ah ძ/0X9# (d|exar) გრდუვ. непрх. Нина. |ნამო1ნგრევა

((ნამო1ინგრევა), |ჩამო1შლა обвалиться, рухнуть tO destroy. კმატ აპ ბოხქ —

კლდე ჩამოინგრა.

აჰ დოც |დ|არ (ველარ) ah фо’ аг (qelar) გრდმ. прх. trans. ჩამოყვანა (Bo-

მოიყვანს) привести (сверху вниз) to bring, to bring over here, to take home.

ბჯდერ აჰ დოსდიქ ლათფმრქ — ბავშვი ჩამოიყვანეს მთიდან; ნასტ აჰ დოს–

დინათხ bo — ძლივს ჩამოვიყვანეთ წყალი.

აჰ დოც |დ|ითარ (5 ელითარ) ah ძი?|ძIIC9X (qelitar) გრდმ. ob. прх. CM. trans. sce

© сов, dlo’|dfitar. ლაწმრენ აქიმ (დოხტურ) აჰ ვოცვითარ код $ ок око) –

ავადმყოფს ექიმის ჩამოყვანინება დასჭირდება.

აჰ ღუილა დდ ah учу! dd ჩასავალი, ჩასასვლელი; ჩასვლის დრო спуск;

время спуститься slope, descent; time of going down. ე ვინრ აჰ ღუილაიში და

ე ფერდოხ — ციცაბო ჩასასვლელებია ამ ფერდობზე; ტბათნირქ კოხახ აჰ

ღუილა © ტბათანიდან კახეთში ჩასვლის დრო მოვიდა.

აჰ წამ|დ|არ (წემIდ|არ) ah cam|d|ar (cem|d|ar) გრდმ. прх. trans. ჩამოსუფ–

თავება (ნამოასუფთავებს), ჩამოწმენდა, გაწმენდა счистить, почистить (све-

рху вниз) to clean, to clear away. ქორი აპ წამდებათ! — ფანჯრები ჩამო-

95

@@@ 98 @@@

აჰ ხიტ|დ|არ (ხეტIდIარ) ah xit/d|ar (xet/d|ar) გრდმ. прх. trans. ნამოწყვეტა

(ჩამოწყვ ეტს) сорвать to pick down. ქაინზქ 3s де? გაგ ბადრევ აჰ ხიტბინორ —

აჰ ვაცარ ( ვეცარ) ah qa’ar (де’аг) გრდუვ. непрх. სინდის. დაწევა (დაეწევა),

ჩასწრება догнать, успеть (вниз) to run after, to overtake. სტეფრ 5296

დოტუჩრ ნახახ აპ ვაცქ — op მთიდან მიმავალ ხალხს დაეწია (ნაუსწრო).

აჰ ვეჰარ (роб, დჯაპარ ah gehar (d[a’ar, d|ahar) გრდმ. прх. trans. Bo-

[dem | ზიდვა (ჩამო1ზიდავს) свезти (вниз) to bring. ლათფმრქ ნაჩხუი აჰ ვეპა

ბოლბალი მ მცხორი – მთიდან ყველების ჩამო ხიდვა დაიწყეს მწყემსებმა.

აჰ ჰეჭარ (პაჯარ) ah hear (haar) გრდმ. прх. trans. 1. ყურება (უყურებს,

ჩაჰყურებს) смотреть вниз to look at. ლავ შირქდა აჰ ჰპიჭრას = ზევიდან ჩავ–

ყურებდი (ვიყურებოდი). 2. მიხედვა (ქვევით), ჩახედვა присматривать, гля-

деть (вниз) to look after. აჰ ჰეჭარ დეხრ ვევბე დახნოვ — ჩახედვას მოითხოვს

ხეობაში საქონელი.

აპკაც аВКа’ თა ცოტა ქვემოთ, ცოტა ქვევით, ჩა-, ჩამო- (რთული ფუძის, ან შე–

სიტყვების შემადგენელი ნაწილი) чуть вниз (составная часть сложных OC-

HOB ИЛИ словосочетаний) a bit downward (a component part of complex root

or word-combination). s3 კაც თათლიბალ, კნათ — ცოტა ჩაიწიე რა, ბიჭო.

s3m[3] aholh] ess. %ენს. нареч. adv. ქვემოთ, ქვევით BHU3Y beneath (რთული ფუძის, ან

შესიტყვების შემადგენელი ნაწილი) (составная часть сложных основ или

словосочетаний) (а component part of complex root or word-combination). ში

შო დაგეგმ, სქ სტაკ აპო ვახე, შირქი — ლამის ორი წელია, ჩემი ქმარი (კაცი!

ქვევით ცხოვრობს, შირაქში; ჯამპრ მიჩე ვა? — აპო!Iპ!) ვა – ჭჯამპო სად არის? –

ქგევითაა.

აპოკაც ahoka’ adit ცოტა ქვემოთ, ცოტა ქვევით ЧУТЬ 8V003X a bit beneath (რთუ-

ლი ფუძის, ან შესიტყვების შემადგენელი ნაწილია составная часть сложных

основ или словосочетаний а component part of complex root or word-com-

няя местность, нижнее пространство, нижний край infra area, a place below,

96

@@@ 99 @@@

არაა.

აჰუინი' ahujni’ მიმღ. прич. particip. 1. მოსაპარავი то, что надо (нужно) украсть

something to be stolen. მიჩე|ჰ) და სოგოIჰ) ოკვარ აპუინი პაირი — სადა მაქვს

აჰუინი” ahujni’ მიმღ. прич. particip. 1. დასაფ ქვავი то, что надо (нужно) молоть Sth

გვაქვს. 2. მფქველი тот, кто мелет sb who mills, grinds. აპუინი ცომენა ვა

ას оса’ 1) ob. см. see ეს ლ”.

logs dla’ar 1. გრდუვ. непрх. intrans. მოსვლა (მოვა) прийти tO come. ნიკრ შაირგ

несов. imp. დIაღარ djayar. 2. გრდმ. прх. trans. მოტანა (მოიტანს) при-нести to bring.

ელიკოს ვენვი გოდრი დესქ — ელიკომ ვენახში გოდრები მოიტანა. უსრ. несов.

imp. ვეპარ gehar.

ასითა 2”1(მშIL ,¢od прх. trans. 1. а 59соа ხაინა ამო? ხაინის) прислать to

დ აცითარ dla’itar გრდ გამოგზავნა. (გამოგზავნის)

send. 2. გაშვება, შემოშვება пускать, впустиь, впускать to let go, to let

(come) in. აგას ქოთამ წინ ჩუ დაცითიქ — ბებიამ ქათამი სახლში შემოუშვა.

დაცითარ” ძ 2”I(2L” გრდმ. 1px. trans. მო.ტანინება (მოატანინებს) заставить принес-

ти, привезти, прислать to make sb bring sth. m ვუს დოს დაცითიქ (ი– მუიგრ

დ(ჯდარ ძ(მძმX გრდუვ. непрх. intrans. დაფიცება (დააფიცებს) [поклясться 10 swear.

დ|ჯდ|დ)არ Ч аг გრდმ. прх. trans. დაფიცება (დააფიცებს) заставить поклясться

97

@@@ 100 @@@

დ|ჯდრიკ(აც! ძე მეძII მ?! ის, ვისაც ფიცილი უყვარს Любящий клясться SWea-

ring lover.

დ(ად– ვადარ d|ad-qadar გრდუვ. непрх. intrans. ფიცილი (იფიცება) არცთუ AY

წრფელად клясться не совсем искренне to vow insincerely.

დ|ჯდარლაინი d|ddarlajni მიმღ. прич. particip. ჭირვეული, ავი ЗЛОЙ, сердитый, кап-

ризный capricious, bad. თურქლა ციგიგოჰ ვჯდარლაინი ხაისათ იარ – თურ–

ქოანთ ციგის ავი ხასიათი ჰქონდა.

© 59/5 особ, დ|ჯავ|დ|ალინრ d|dv|d|ajInd, djav|d|alind მიმღ. прич. particip. და–

მსუბუქებული, შემსუბუქებული облегчённый lightened.

დIჯვIდ|ალარ ძI8VIძ|219X გრდუვ. непрх. ina. შემსუბუქება (შემსუბუქდება) облег-

читься, сделаться лёгким to lighten. ე ბარგ ვუძ (vel) ჰალრ იზვიალძი? — ეს

ბარგი რატომ ასე Iძალიან! შემსუბუქდა?

ჯი დარ 0 9VIძIშX „რდქ. nepex. trans. შემსობოქება ((შე1ამსუბუქებს) облегчить,

К° გრდ 0°*9°900 9°°*0°900

облегчать, Гс1делать лёгким to make lighten.

დჯვ|დიენრ d|dv|d|ien6 მიმღ. მრ. прич. MH. particip. pl. შემსუბუქებული, დამსუბუ–

ქებული облегчённый lightened. ე თაილზი დჯვდიენრ გუ — ეს ხურჯინი შე-

მსუბუქებული ჩანს.

ტე (ჯ კუისა) легкомысленный feeble mind. იავძ amd — მჩატე (ჯ კუის) ქალი–

500d 0 შV15 %ენს. нареч. adv. მსუბუქად, იოლად; იაფად Легко; дёшево easily, lightly;

ღმ 00° იოლად იავად

коб де. d|dvol სიმსუბუ ქე (ჯ კუისა) легкомысленность having simple mind. bs-

©3358 d|avqavi აგდებ. пренебр. by m. L მსუბუქი лёгкий light, easy. ე სტაკ ვავ– ვავძ

გუ“ ეს კაცი მსუბუქი ჩანს.

ols amb, დ(ჯლინრ Ч то, Чтоб dod. прич. particip. მკვდარი умерший, MEPT-

вый, мертвец dead. ვზჯლინრ სტაკ – მკვდარი კაცი; იზლინრ ფსტუინრ –

98

@@@ 101 @@@

მკვდარი თაგვი, კბილებდაკრეჭილი, 555%) ეგდო; ქოთამ დჭლინდუიტე

(დჯილნდუიტრ4) — ქათამი კვდება. შდრ. ср. comp. დ(ჯლარ d/dlar.

დაიღდოტარ, დ/ზლძდ(ოტარ d|djIn|d|otar, d|dli|d|otar გრდუვ. Непрх. intrans.

კვდება.

§კIდ(ალარ მLIძ 212L გრდუვ. непрх. inrans. ანთება (ინთება) зажигаться to fire. ტა–

Agha დასავ წე მუიში აკლა — სველი შეშით ცეცხლი ცუდად ინთება. სრ. 008. perf.

დ|მაც|დ|ალარ d|ma’|d|alar.

$356 dakar გრდოვ. სტატ. непрх. стат. intrans. stat. ნთება (ანთია); წვა гореть to burn. ოვარ–

ჯ კIდIარ მXIძIშL გრდმ. прх. trans. ანთება (აანთებს) зажигать to make a fire. ფსტუძ-

Beng წე ჯკიორ — დედაკაცი ცეცხლს ანთებდა. სრ. сов. perf. დ|მაცარ d|wa’ar.

3 3m abe dkujni მიმღ. прич. particip. ანთებული (ის, რაც ანთია) горящий lit. ჯკუინი წე

ჯ კIდIუინი dk|d|ujni მიმდ. прич. particip. 1. ასანთები ТО, ЧТО надо зажечь sth to be fired.

აკდუინი ლამფას ცო და სოგო!ჰ! — ასანთები ლამფაც კი არა მაქვს. 2. Iდა1ძ–

ნთები зажигающий someone who makes a fire. წე ა კ9უინი ცომენა და სო–

amid – ცეცხლის ამნთები არავინა მყავს.

და კწძ ძმLთ უგულო, გულ ქვა бессердечный callous, heartless. ე სტა კ და კწ4 გუ

– ეს კაცი უგულო ჩანს.

დ|ბლარ Маг 1. გრდუვ. მყოფ. непрх . бул, ინდია. fut. ლს № მოკვდომა (მოკვდება) уме-

реть to die. თხქ დო” ბალძთ — ჩვენი ცხენი მოკვდა; მაცა ლარ, ცო ხესერ bed –

როდის მოკვდებოდა, არ ვიცოდით; ფსარე ქოთამ დალძ თხოგო – გუშინ

ქათამი მოგვიკვდა. 2. დ; d სიკვდილი Смерть death. დეწინგ ადმიჭ დალარ

ზორაიში bons და – საყვარელი ადამიანის სიკვდილი ფრიად სამწუხაროა.

მაქა|ჰრ! დ(ჯლარ IსმL2 66 d|dlar გრდუვ. непрх. intrans. ზედ დაკვდომა (გა-

დააკვდება), გადაყოლა ვინმეზე, რამეზე умереть (за кого-л., ради чего-л.) to

do one’s best. საბედ შაქრუინი 95513] იზლძ, მა gmbet კნათ დაწიჩრ ლაწრევ

ქორლქე ვავძ — საბედა შაქროს გადააკვდა I|ყოგელი ღონე იხძარა|, მაგრამ

ახალგა ხრდა ბიჯი მძიმე ავადობამ ხელიდან გამოსტაცა.

99

@@@ 102 @@@

დ|ჯლითარ djalitar გრდუვ. непрх. intrans. სიკვდილის (მოკვდომის) საშუალების მიცე–

მა (ამის საშუალება მიეცემა) дать возможность умереть to let someone die.

საშუალება (რატომ არ მიხედეთ), ბიჯებო! მა ვალითოლეთ ის სტაკ! – ნუ

სო! — ნუ მომცემთ რა სიკვდილის საშუალებას (მომხედეთ რა)!

собаке вст, djil|d|alar’ გრდუვ. непрх. intrans. მიცემა (მიეცემა) даться to give. ას

გულწასულს გონება მიეცა |მოუვიდა!. უსრ. несов. imp. თელ!დ|ალარ tel-|d|alar.

დჯლ1დ|ალარ” djil|d|alar’ გრდუვ. непрх. intrans. მივარდნა (მივარდება, ეცემა), ტა–-

კება броситься, кинуться Ha кого-л., что-л. 10 throw oneself. ფსარე შუ саде)

ბალბალძ სო — გუშინ თქვენი ძაღლი მეცა. უსრ. 96008. imp. თელ“დ|ალარ tel|d|a-

lar.

დ(ჯლარ d|alar გრდმ. прх. trans. მიცემა (მისცემს) дать, отдать to give. ნატოს დე–

მისცა. უსრ. несов. imp. თელარ tel'ar.

დ(ჯლითარ djlitar გრდმ. прх. trans. მიცემინება (მიაცემინებს) заставить | 01I7I01% 10

make someone to give something to somebody. კოტეგრ ვასუინ ტათებ დჯა–

[Soba тб მიმღ. прич. particip. მიცემული отданный given. ოვუს დალძნრ

ტათბუგ ეც4 ქუდ გრიგლეს — იმის მიცემული ფულით იყიდა ქუდი გრი-

ჯნის anis იმან как ero, это самое he/shefit (ნართული სიტყვა вводная конструк-

$3456 ардаг გრდუვ. непрх. intrans. შერჭმულ, შერჭობილ, შეჩრილ მდგომარეობაში

ყოფნა (არის), (ამო|ჩრა быть в BOTKHYTOM положении something that is

pierced, poked, being in the condition of thrust. ბოთლეგო!პ! ბროპ კ ჯპყურ -

100

@@@ 103 @@@

დ|ას|დ|აილნრ, დ|ას(დIალინრ ძმ§|ძ|2)Iი90, d[ds|d|alind მიმდ. прич. particip. დაც-

ლილი, ჩამოცლილი ОПустошённый emptied. ე ქით დჯასდალინრ და – ეს ტიკი

ჩამოცლილია.

დ|ჯს(დ|ალარ d|as|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. დაცლა (დაიცლება), ჩამოცლა опус-

тошиться 10 empty. ე ქით აჰ დჯასდალძ – ეს ტიკი ჩამოიცალა.

დჯას|დ|უინი ძ(მ5(ძVII01 მიმდ. прич. particip. დასაცლელი TO, 910 надо опорожнить,

освободить, разгрузить sth to be emptied. მაჭარ დაჰ ჰაჯყდალძ, ქოცუი დაპ

იჯსიუინი 95 — ღვინო დაიწურა, ქვევრები დასაცლელია.

დ(ატარ d[3tar გრდუვ. nenpx. intrans. გაქცევა (გაიქტევა) [убежать to run away. ილრ

შარნ ვატი — ილო |თავისთვის! გაიქცა.

დატა Ч გრდუვ. непрх. intrans. ინფინიტივია მასდარისთვის инфинитив для масда-

pa is an infinitive for the gerund დ|ჯტარ Шаг. ბადრი ყარგო დატა ვექლა —

ბავშვები წვიმისგან გასაქცევად ემზადებიან.

დ|ჯტ|დარ ძ იძ 2L გრდმ. перех. trans. 1. გაქტცევა ((გა1აქცევს) заставить бежать,

убежать to run away, to escape. 2. მოტაცება (მოიტაცებს) похитить to kid-

nap, to steal sth. სრ. cos. perf. 6იტ|დ|არ ‘it|d|ar.

დ(ატIდიენრ d[at|d[iend მიმდ. прич. particip. გატაცებული похищенный kidnapped,

§(016ი.

დ(ატ|დIუინი Чаи) 1. მოსატაცებელი TOT, KOTO надо похитить; TO, что Ha-

до похитить something or someone to be kidnapped, stolen. დატდა ლეცჩონ,

დენიც უნდა, იმდენია. 2. მომტაცებელი TOT, кто должен похитить kidnapper.

დ(აფხირქ d|apxiré ოფლიანი ПОТНЫЙ sweaty. სიცხ იაჩუი, დაფხირჭ ვჯსრ —

დაყ|დ|არ ძ(2ძIძ|3L გრდმ. прх. trans. | გა1ხმობა ((გა1ახმობს) сушить, вы-сушивать tO

დაყ|დ|ალარ ddq|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. | გახმობა ((გახმება) [высохнуть 10

გმ ა.

101

@@@ 104 @@@

დაც Iდ|აილნრ, დ|აც|დ|ალინრ Час а)тпо, фсе მიმ მიმღ. прич. particip. და–

მო კლებული укоротившийся shortened. დაცდალინრ პალტრ დაოთხიე4 სო–

დ|აც|დ|ალარ фе | 219L გრდუვ. Непрх. intrans. დამოკლება (დამოკლდება) укоро-

титься to make shorten. ე პალტრ დაპ დაცდალძ სო — ეს პალტო დამი–

დაც|დარ dfdc|d|ar გრდმ. прх. trans. დამოკლება ((და1ამოკლებს) укоротить, укора-

чивать to shorten. ნანას შაირი იაჰონ გოუგახვიბწი დაცდიქ — დედამ თავის

დ|აწIდ|ალარ ძ2Cძ|212L გრდუვ. непрх. intrans. დამძიმება ((და1მძიმდება) тяжелеть to

become heavy. ე ქილეგორნა თაილზი დაწდალი — ამ ქილისგან ხურჯინი

მძიმდება.

დ|აწIდIარ ძ(მCძ|2X გრდმ. прх. trans. დამძიმება (დაამძიმებს) обременить; утяже-

лить, утяжелять, сделать тяжёлым to become heavy, to make something

lsh ძ|2ფ მძიმე тяжёлый heavy, hard. დაწძ თაილზი — მძიმე ხურჯინი; ბაწძ მუჰ

expensive, valuable. დუვ bs ია, ას დაწიჩმახძ ცომ დეცქდას ჰო! – ბევრი ხანია,

CM. see lsh dict.

-olSfem -d[&col –სიმძიმე той или иной тяжести heaviness, weightness. სტენნ–

იაწოლ ია ე ჰქ ბარგ! — რამსიმძიმეა ეს შენი ბარგი!

$6! &х! ახი поделом to serve somebody right (it serves you right). sb და ჰო! — ახია

შენზე (შენთვის)!

102

@@@ 105 @@@

ჯხ“ შX“ ნახევარი половина half. ვაშას ჯხ წა იაშაინ დალ“ – ძმამ ნახევარი სახ–

დადგა; დითხო მახ ახეგრ თასბალძ – ხორცის ფასი განახევრდა (ნახევარზე

§ჯხI(დIალარ dx|d|alar გრდუვ. непрх. intrans. განახევრება (განახევრდება) уменьши-

ться наполовину to become half. ქოცო!პ) ვქ დაჰ ახდაილნუიცი — ქვევრში

ღვინო განახევრებულა აკი. იხ. CM. see sb’ ax’.

ჯხ|დ(არ მXIძI2XL გრდმ. იიX. trans. განახევრება (გაანახევრებს) уменьшить наполови-

56-56 &х-йх ნახევარ-ნახევარი по половине two halves. 3b-3b კოტორ ვაიჩ4

со 3566 – ნახევარ-ნახევარი ქადა ერგებათ მათ.

ჯხ კარ axkar გრდუვ. непрх. intrans. 1. ბმა (აბია) быть привязанным to bind to. 95(3-

ეკიდებიან) приставать to incite somebody against. კნათინ ჯხ კარ ხეცე —

3b კინრ შXII06 მიმღ. прич. particip. ნაბამი TOT, кто был привязан sb that was tied/ro-

ped/strung.

ახკუინი dxkujni მიმღ. прич. particip. დაბმული, მიბმული привязанный tied, roped.

3bEsdm ates о dx‘amujra j შუაღამე полночь midnight. კამპაინრ ჯხნამუირა იარ,

ძმას.

ჯხნამურ ax‘amur %ენს. нареч. ingl. შუაღამეს в полночь at midnight. დად ჯხნამურ

-5 -მ 1. კავშ. союз conj. და и and. დითხა, პაირა დეცხნას ხძკლინაინრ — ხორცი და

103

@@@ 106 @@@

ლი Lდა|! გვაქვს ჩვენ; 2. ნაწ. част. part. —(3, აგრეთვე тоже, также 100, also. ფორა

იქ, სადაც გრძელ ხმოვანს არ შეუძლია ამ კავშირისა და ნაწილაკის

ფუნქციების შესრულება, სიტყვისა თუ ფორმის წარმოებაში ერთვება

არა ბოლო კიდურ ხმოვანზე там, где долгий гласный не в состоянии выпол-

нить функции данного союза и данной частицы, в слово- и формообразо-

вание включается ударение, которое с начала слова перемещается к концу,

только — не на конечный гласный if the long vowel cannot take a function of

the given conjunction and particle, in this case a stress is used to form a word or

a form. The stress will be transferred from the beginning of the word to the end,

but not to the last vowel: მეფენ %ზორაიში ღოსხეთი”ნე ლევნქ ზოროლ, დაკო

ჯილდო? ჟ დალი = მეფეს ძალიან გაუხარდა ლევანის სიყოჩაღე და დიდი

ჯილდო [os] მისცა; მუხენ კიკელ ჩუ ხაცე'ნე წიწილ, მოვ ბანა დოლდალძ –

მუხის ძირას SHES წიწილა და სიმღერა [ol დაიწყო; ვაშას ტათებ დაპო”ერ,

bes დოხკორ სონ უჯრი — ძმა ფულს მოIმ1იტანდა [ben nd 1 და ჩამილაგებდა

(და1 უჯრაში (ზედმიწევნით: ჩა- და -მილაგებდა foto) ვაშას ტათებ და–

ჰო”ჟ, bes დიხკრ სონ უჯგრი – ძძა ფულს მო|მ1იტანს და ჩამილაგებს უჯრაში

(ზედმიწევნით: ჩა– და –მილაგებს უჯრაში); ვაშა”სე დეცქ სო! ტათებ, ბიძი”სე –

ძმამაც მოიტანა ფული, ბიძამაც (შდრ. ვაშას ტათებ და”ჰრ, Bugs დოხკრ სო

უჯგრი – ძძა ფულს მო|მ1იტანს და ჩამილაგებს [сэ]; 85 9555 დესქ სო ტათებ,

30'dolss — ძმამაც მოიტანა ფული, ბიძამაც).

ვ. სუფიქსი, რომელიც აღნიშნავს დროსა და სივრცეში განვრცობილ რამეს

суффикс, обозначающий нечто распространявшееся BO времени и про-

странстве suffix denoting something spread in time and space. უჩნა – დროსა

და სივრცეში გამეფებული სიბნელე (შდრ. უჩძ – სიბნელე); ღაზნ§ – დროსა

და სივრცეში განვრცობილი სიკარგე, სიკეთე (შდრ. ღაზოლ – სიკარგე);

მუისნ§ – დროსა და სივრცეში გამეფებული სიცუდე (შდრ. მოსოლ – სიცუ-

დე).

აგ ac ag jd ბებია, ბებო бабушка grandmother. sg %ზორაიშგ იეწე ბჯდერბჯდრენ =

ბებია ძალიან უყვარს შვილიშვილს.

104

@@@ 107 @@@

59-3586 ag-babd dd ბებია-პაპა бабушка с дедушкой grandparents. соя сп

д << J ბ

ათხე იი atxé€ jj სალესავი точило, брусок grindstone. გერწ бобов ღაზქ Sob

იეწე — იარაღის გასალესად კარგი სალესავი უნდა.

დ|ათარ djatar გრდუვ. სტატ. непрх. стат. intrans. stat. ჩასხმულ მდგომარეობაში ყოფნა

(ასხია) быть в налитом состоянии tO pour (5 poured). ე არაყ ეჭ ბუნგე და-

დ|ათინრ ძIგLI90 მიმდ. прич. particip. 1. ნასხამი TO, что было (в чём-л.) налито sth been

poured. 2. ის, რაშიც რამე იყო ჩასხმული то, в чём было налито что-л. sth in

which sth was poured.

ალე ვბ alé vb ბატონი ГОСПОДИН mister, sir. ნეფ ერეკლეხ ბაცბივ Sem დორ – მეფე

რეკლეს წოვათუშები ბატონს უწოდებდნენ; 504) ვაიცი ო — ნეტარება იმას

oon არის აკი ის); §ლე ვაციპრ — ნეტარება შენ (304m, Joo)!

§საცრ დდ მ§276 dd დეკეული тёлка, нетель not cow but not calf (calf about two

before Lent). დავუიჩრ მარხონ ჰათხე ჯღბი დარათ ვაიგო!ჰ|) — დიდმარხ-. ვის

©5956 d|asar გრდმ. прх. trans. პარსვა (იპარსავს, პარსავს), გადაპარსვა брить, по-

брить to shave. ბაბოს ქორთრ დაპ 359d – პაპაძ თაგი გადაიპარსა; გიორგის

დ|აშინრ Чтоб მიმღ. прич. particip. გადაპარსული, გაპარსული [с1бритый shaven.

დIაწIარ ძIმC19L დევნა (დასდევს) идти, следовать за кем-л. to be after, to chase.

105

@@@ 108 @@@

დ|ახანაინრ djaxanajnd საცხოვრებლად ДЛЯ ЖИТЬЯ, для ЖИЗНИ, жить for living,

in order to live. დახანაინრ დუვ ვუმ (უმ) დეწე ადმიანენ, დუიჰრქჯ 95 წა,

დაყარ, დოთფხიე4 დეწე — საცხოვრებლად ბევრი რამ უნდა ადამიანს, პირველ–

ყოვლისა კი სახლი, საჯმელი, სამოსი ესაჭიროება. შდრ. ср. comp. დახარ Ч хаг.

დახარ djaxar’ გრდუვ. непрх. intrans. 1. ცხოვრება (ცხოვრობს) жить to live. თხე

ფპე!პ! ათას შვიდას კურ ბახე — ჩვენს სოფელში ათას შვიდასი კომლი ცხოვ–

რობს; აჰ მიჩე იახე|ჰ)? — შენ სად ცხოვრობ? 2. დ ძ სიცოცხლის მანძილზე

მონაგარი, RA и სამკვიდრო всё, приобретённое за всю жизнь, на-

следство inheritance (biological and other). თე კოს შარძ დახარ ძმისწლინ დითქ

— თეკომ თავისი სამკვიდრო ძმისწულებს დაუტოვა.

დახარ” djaxar’ გრდმ. იი. mans 1 (გამო1რთმევა. ((გამო1ართმევს), | წა1რთმევა,

Iა1რთმევა отнимать, брать to take away. ვორ og ნე 3 დახოს ჰოგო – ვაშ-

ამოღება (იღებს), ამოძრობა, ამოთხრა доставать, вынимать, выдёргивать,

рыть to take out. დადას სკერქ მოწ დახრ — მამა სკიდან თაფლს იღებს;

ოკ6უძგო ბმარკი იხხ – ძმას თვალები დასთხარეს; ოვარ შალთი იახრ –

ისინ ხანჯლებს იღებენ (იძრობენ). 3. 16. мн. pl. გამოჩეკა ((გამო ჩეკს) высидеть

(цыплят to incubate. შინ კრუხევ აირთჭ წიწლი დახი თხო — ორმა კრუხმა

საკმაოდ ბევრი წიწილები გამოგვიჩეკა; ძკუბატორე წიწლი დახარ SAS და –

ინკუბატორში წიწილ ბის გამოჩეკა ადვილია. 4. გამოხდა (არაყისა BBITO-

HATH (водку) to distil სიძ). ნანას ქლივქ არა დახპლათერ – დედა ქლიავის

არაჟს ხდიდა ხოლმე. 5. გამოდენა (გამოდენის) выгонять (пот, кровь) to let

კარგად გამოდენის. 6. რთული ფუძის, ან შესიტყვების შემადგენელი ნაწილი

составная часть сложных основ или словосочетаний a component part of

complex root ог word-combination.

გ ხების გაკვლევა (გზებს ი კვლევს) прокладывать дороги; находить дороги

to find the way; to find the ways.

106

@@@ 109 @@@

Bag ბ(§ვარ (45656) niq blaqar (bjaxar) გრდმ. прх. trans. გ ხის გაყვანა (გზას

pory to go on the right way; to find the right way. Bag ნასტ ბაივნას – გზა

ქო დახარ და ვარ) ko dfaxar (d|agar) გრდმ. прх. trans. ხელის ჩამორთმევა

ხ ე ლს (ჩამო |ართმ ე ვს) здороваться за руку to shake hands.

3856, ბ ახარ (35556), 38s до alsbsd (als Sod) bark blaxar (bja-

პ პ 3 3

თვლების ამოღება поднять петли, поднимать петлю (IICIIIVII to knit meshes.

ob. CV. sce კოც koc.

მაქრქ დახარ makré djaxar წართმევა ((წა1ართმევს), ართმევა, აცლა OT-

бирать, отнимать 10 deprive. ფაცუიგო გერწ მაქრქ დახძ« — ფაცოს იარაღი

აჰყარეს (აართვეს). სრ. сов. pert cols ვარ dlaqar.

დახარ” djaxar’ გრდმ. прх. trans. გამოჭრა (ტანსაცმლისა) выкроить, закроить,

скроить to cut out. იაპოვ გუგაცუ ინი (გუ 3796) კაბ იახი – გოგონამ mx 0bsls

კაბა გამოუჭრა.

დახარ“ djaxar’ გრდმ. прх. trans. გადაქცევა ((გადა1აქცევს) превратить turning to.

3993693 Wf იოფხრეხ შარვალ ნაკარტლა asbd – ბიჭუნამ ორჯერ ჩაცმაზე

შარვალი ნაგლეჯებად აქტია. სრ. сов. perf. დ(ავარ djaqar.

დ|ახ|დ|არ dax|dar გრდმ. прх. trans. ცხოვრება (აცხოგრებს) давать (способство-

вать) жить to live, to help to live.

o[Sboba d|axind’ მიმღ. прич. particip. ნაცხოვრები живший lived. ლამოუI3ჰ! დახინრ ფხი

სამგორი დახკქ – მთაში ნაცხოვრები ხევსურები სამგორში მოვიდნენ.

დ ახინრ” @ахтё° მიმღ. прич. particip. გამორთმეული, წართმეული отобранный, взя-

тый deprived.

olsboba’ d|axin6’ მიმღ. прич. particip. გამოჯრილი выкроенный cut out. ე კაბ მუიში

დIახინრ“ d|axin6’ Jodo. прич. particip. გამოხდილი, ნახადი (არაყი) выгнанная (вод-

ка) distilled (arrack). აითხუიში დახინრ ყაჰქ ცო დაგერ თხოგო!ჰ!1 — ჩვენი

107

@@@ 110 @@@

lsh 334 djaxkar’ გრდუვ. მრ. непрх. MH. intrans. pl. მოსვლა (მოვა) прийти 10 come.

დონლობი ბახკქ — ცხენოსნები მოვიდნენ. სრ. сов. perf. იხარ! ixar',

დახკარ” d|axkar’ გრდუვ. მრ. непрх. MH. intrans. pl. 1. რამეში ჩაყრილ მდგომარეობაში

ყოფნა (ასეთ მდგომარეობაშია) лежать в чём-л. top ut in (sth in sth). 3393

გადატ. მრ. перен. мн. fig. pl. უგემური, დაულაგებელი, გაუგებარი ყოფა, ცხოვ-რება

(ამგვარად ცხოვრობს) жить беспорядочно complicated, poor life. ებე მოპ

დჯახკ|დIარ ძმმXLIძ|2L გრდმ. მრ. прх. MH. trans. pl. მორეკვა (მორეკავს), მოყვანა (მოი-

ჟ განს) пригнать, пригонять 10 bring home, to drive home. ილ კოს დუ9 დახ 3

დიქ – ილიკომ ცხენები მორეკა (მოიყვანა). უსრ. несов. imp. ველარ gelar.

დახკ|დ|უინი djaxk|d|ujni მიმღ. მრ. прич. MH. particip. pl. 1. მომყვანი, მომრეკი приво-

дящий, пригоняющий bringer, someone who has brought sb/sth home. სა კლუ9

ი ქნა). 2. მოსაყვანი, მოსარე კი приводимый, пригоняемый sth/sb to be brought

დ|ახარ Ч хаг გრდუვ. непрх. intrans. Iდა)ხრჩობა (დაიხრჩობა) задушиться, утонуть,

დახ, о |5ё dax|djar გრდმ. прх. trans. | და1ხრჩობა (დაახრჩობს) задушить; утопить,

ადამიანს ახრჩობს.

დახ, დ|პ ძ(0XIძI8 გრდმ. прх. trans. ინფინიტივია მასდარისთვის ИНфинитив для мас-

mapa is an infinitive for the gerund დახ,დ|არ djax|d|ar. sens бзобо$ 0s §-

ols ვარ dlaqar’ გრდმ. mx. rans. 1. გამორთმევა (გამოართმევს); წართმევა, ართმევა

взять, отнять 10 take away. ახრუბ ბშევა გიორგიგო შალთ იაივნას – თოხ–ლის

108

@@@ 111 @@@

დაკი — ძან ამხანაგს ფული გამოარვა; ყაჩღუ ივ გერწ დავი სოგო!პ! —

ყაჩაღებმა იარაღი წამართვეს. 2. ამოღება (ამოიღებს), აყვანა, ამოყვანა, sdm-

ძრობა, ამოთხრა достать, взять, вынуть, выдернуть, вырыть 10 take out, to

dig out. სე ნანვაშას წენინ გოგეხ დარვპ ი§ვი — ბიძაჩემმა სახლის გარშემო

|პატარა|! არხი ამოთხარა; აგას სკივრელქ ი8ეს იავი – ბებიამ სკივრიდან თი-

თისტარი ამოიღო; უჯგრელქ ჟაგნრ დაივნორ = უეგგრიდან რვეული ამოეღო;

ოვუს თურ ©5838 — ძან ხძალი ამოიღო; ოკვუინ ცარკ იავი — მას კბილი

ამოუღეს. 3. გამოჩეკა (გამოჩეკს) высидеть to incubate. 4. რთული ფუძის, ან

შესიტყვების შემადგენელი ნაწილი состовная часть сложных основ или

словосочетаний a component part of complex root ог word-combination. უსრ.

несов. imp. დ|პხარ dlaxar.

ბარამ ბ|§ ვარ (35656) baram blaqar (bJAXar) გრდმ. გადატ. mx. перен. trans. fig

გაღწევა (გააღწევს), გაკვლევა, თა ის გატანა пробиться to fare.

ქო დავარ (обо) ko djagar (aca) გრდმ. прх. trans. ხელის ჩამორთმევა

ხელს ჩამოართმ ვს) пожать руку to shake hands.

89568 ბა ვარ (

ამოღება (თვალს ამოიღებს) поднять петлю to knit a mesh.

ბუჰ ბა ვარ (ბახარ) buh, blagar (blaxar) გრდმ. прх. trans. ჩხუბის ატეხა

(ნხუბს ატეხს) затеять драку to fray. ვაშას ბუჰ 355d – ძმაძ ჩხუბი ატეხა.

ბ(§ხარ) bwark bjagar (bjaxar) გრდმ. прх. trans. თვალის

აიფშა დ(ავარ (დIახარ) ajpsa djaqar (djaxar) გრდმ. прх. trans. მატყუარად

გამოყვანა (გამოიყვანს) вывести лгуном to blame. თედოს ლევპ აიფშა 3534 –

თედომ ლევანი მატყუარად გამოიყვანა. უსრ. HECOB. imp. დახარ” ძI8X2L”.

დავარ” djaqar’ გრდმ. прх. trans. გადაქცევა ((გადა1აქცევს) превратить turning to.

შარვალი ნაგლეჯებად აქცია. სრ. 008. perf. დახარ“ djaxar’.

|5 §ითარ (дат გრდმ. იიX trans. გამორთმევინება (д sdmsdmdqanbadls) заставить

დაკ გრდ გ ეგიზეტა \3 ეგიზე

(попросить) взять что-л. у кого-л. to ask to take. უსრ. несов. imp. დ|ახითარ dja-

xitar.

და ვინრ Ч (116 მიმდ. прич. particip. ამოღებული; გამორთმეული ВЫНУТЫЙ; ВЗЯТЫЙ

taken from.

დაჰარ' ძ გხ,მL" გრდმ. upx. trans. მოტანა (მოაქვს) приносить to bring. სრ. cos. perf.

დჯაცარ dja’ar.

109

@@@ 112 @@@

©5356 d|ahar’ გრდმ. прх. trans. Iდა|კოდვა, ((და1კოდავს), დასაჭურისება кастри-

ровать to castrate, to emasculate. ე ვა დაჰ ბეწე 8538 — ეს ღორი უნდა დაკო-

დონ.

დ|აჰითარ d|ahitar გრდმ. прх. trans. დაკოდვინება ((და1აკოდვინებს) попросить (за-

ставить) кастрировать to make (to ask) someone castrate (the animal). ლევ–

დIაჰინრ ФБ тб მიმდ. прич. particip. დაკოდილი кастрированный castrated, emas-

$ о5 2 18 5}. част. part. ჰა? ბატონო? მ? что? oh? ha? what? -კ (ი§), მქ gpd? — ჰა,

"$$$ მმმ ააა... (სათქმელის დავიწყებისას სახმარი სიტყვა) aaa... (слово, употре-

бляемое при вспоминании забытого) ааа... (the word used while forgetting

“აცა a’a ნაწ. част. part. გი, დიახ, ჰო ara, да yes. “აცა, სოხ ლაზარ წე — ჰო, მე ლა ზა–

see ჰაც ha’.